Diarreja akute është një problem i zakonshëm, veçanërisht gjatë virozave të zorrëve, udhëtimeve ose konsumimit të ushqimeve të kontaminuara. Në shumicën e rasteve kalon brenda pak ditësh, por humbja e ujit dhe elektroliteve mund të shkaktojë dehidratim, sidomos te foshnjat, fëmijët e vegjël dhe të moshuarit.
Tasectan është një produkt që përdoret për kontrollin e simptomave të diarresë. Ai gjendet kryesisht në dy forma:
- Tasectan 250 mg pluhur në bustina, i përshtatur për përdorim pediatrik.
- Tasectan 500 mg kapsula, i destinuar kryesisht për të rritur dhe fëmijë mbi 14 vjeç.
Tasectan nuk është antibiotik dhe nuk duhet konsideruar zëvendësues i solucionit të rehidrimit oral.
Çfarë përmban Tasectan?
Përbërësi kryesor është gelatin tannate, një kompleks i formuar nga xhelatina dhe acidi tanik.
Gelatin tannate nuk vepron si loperamidi dhe nuk e “bllokon” drejtpërdrejt lëvizjen e zorrëve. Ai vepron lokalisht duke krijuar një shtresë mbrojtëse mbi mukozën intestinale. Kjo barrierë synon të kufizojë kontaktin e mukozës me substancat irrituese dhe të reduktojë humbjen e lëngjeve në lumenin intestinal. Produkti përthithet minimalisht ose aspak në qarkullimin sistemik.
Në shumë vende Tasectan tregtohet si pajisje mjekësore orale, jo si medikament klasik. Klasifikimi dhe përbërësit ndihmës mund të ndryshojnë sipas distributorit, ndaj duhet kontrolluar gjithmonë fletëudhëzuesi i paketimit konkret.
Kur mund të përdoret?
Tasectan përdoret si trajtim simptomatik ndihmës në:
- diarre akute nga gastroenteriti viral;
- diarre të lidhur me ndryshimin e ushqimit ose udhëtimet;
- jashtëqitje të shpeshta dhe të ujshme;
- parehati abdominale që shoqëron episodin diarreik;
- diarre pa shenja alarmi, krahas rehidrimit oral.
Produkti nuk përcakton shkakun e diarresë dhe nuk trajton vetë një infeksion bakterial invaziv, sëmundje inflamatore të zorrëve apo patologji kirurgjikale.
Studimet mbi gelatin tannate kanë dhënë rezultate jo plotësisht të njëtrajtshme. Disa analiza kanë raportuar përmirësim të frekuencës dhe konsistencës së jashtëqitjeve, ndërsa studime të tjera nuk kanë treguar shkurtim të qartë të kohëzgjatjes së diarresë krahasuar me placebo. Prandaj Tasectan duhet parë si trajtim mbështetës, jo si terapi thelbësore ose e garantuar.
Dy format e Tasectan
1. Tasectan Pediatrik 250 mg – bustina
Kjo formë përmban zakonisht 250 mg gelatin tannate në çdo bustinë dhe është e përshtatshme për fëmijët që nuk mund të gëlltisin kapsula.
Si përgatitet?
Pluhuri nuk rekomandohet të jepet i thatë direkt në gojë. Përmbajtja e bustinës mund të:
- përzihet me një sasi të vogël uji;
- shtohet në qumësht ose lëng frutash;
- përzihet me kos ose ushqim të butë.
Duhet përzier mirë dhe konsumuar menjëherë, që fëmija të marrë të gjithë dozën. (Tasectan)
Dozimi i zakonshëm sipas prodhuesit
| Mosha | Doza orientuese |
|---|---|
| Fëmijët nën 3 vjeç | 1 bustinë çdo 6 orë |
| Fëmijët 3–14 vjeç | 1–2 bustina çdo 6 orë |
| Mbi 14 vjeç | Preferohet forma për të rritur ose sipas këshillës profesionale |
Dozimi mund të ndryshojë ndërmjet tregjeve. Te foshnjat dhe fëmijët nën 2–3 vjeç, sidomos kur kanë të vjella, temperaturë ose jashtëqitje të shumta, rekomandohet konsultë me pediatrin përpara përdorimit.
2. Tasectan 500 mg – kapsula
Forma për të rritur përmban zakonisht 500 mg gelatin tannate në çdo kapsulë.
Si merret?
Kapsula gëlltitet e plotë me ujë. Nuk ka nevojë të hapet, përtypet ose tretet, përveçse kur fletëudhëzuesi i produktit konkret udhëzon ndryshe.
Dozimi i zakonshëm
Për të rriturit dhe personat mbi 14 vjeç:
1–2 kapsula çdo 4–6 orë, deri në përmirësimin e simptomave.
Në disa fletëudhëzues përcaktohet një maksimum prej gjashtë kapsulash në ditë. Për shkak të ndryshimeve ndërmjet produkteve dhe shteteve, kufiri maksimal duhet marrë nga kutia që ka pacienti.
Tasectan përdoret zakonisht për një periudhë të shkurtër. Nëse diarreja nuk përmirësohet brenda 24–36 orëve, ose përkeqësohet, kërkohet vlerësim mjekësor.
Efektet anësore të mundshme
Për shkak se vepron lokalisht në zorrë, Tasectan zakonisht tolerohet mirë. Megjithatë, çdo produkt mund të shkaktojë reaksione të padëshiruara.
Efektet e raportuara ose të mundshme përfshijnë:
- parehati ose dhimbje barku;
- nauze;
- fryrje ose ndryshim të përkohshëm të jashtëqitjes;
- reaksion alergjik ndaj gelatin tannate ose përbërësve ndihmës.
Dhimbja abdominale dhe nauzeja janë ndër efektet e raportuara në disa studime pediatrike, megjithëse jo gjithmonë është e qartë nëse shkaktohen nga produkti apo nga vetë gastroenteriti.
Përdorimi duhet ndërprerë dhe kërkohet ndihmë mjekësore nëse shfaqen ënjtje e buzëve ose fytyrës, vështirësi në frymëmarrje, urtikarie e përhapur ose përkeqësim i menjëhershëm.
Kundërindikacionet dhe kujdesi
Tasectan nuk duhet përdorur te personat me:
- alergji të njohur ndaj gelatin tannate;
- alergji ndaj ndonjë përbërësi tjetër të produktit;
- pamundësi për të gëlltitur në mënyrë të sigurt;
- dyshim për obstruksion intestinal ose abdomen akut.
Duhet këshillë mjekësore përpara përdorimit gjatë shtatzënisë ose ushqyerjes me gji, te pacientët me sëmundje kronike të rënda dhe kur përdoren disa barna njëkohësisht.
Meqenëse krijon një shtresë në mukozën intestinale, është e arsyeshme që barnat e tjera orale të mos merren në të njëjtin moment. Mund të lihet një interval prej rreth dy orësh, përveçse kur fletëudhëzuesi ose mjeku jep udhëzim tjetër.
Tasectan nuk zëvendëson rehidrimin
Gabimi më i rëndësishëm është përqendrimi vetëm te ndalimi i jashtëqitjeve dhe neglizhimi i lëngjeve.
Solucioni i rehidrimit oral – ORS është trajtimi bazë i diarresë akute. Ai zëvendëson ujin, natriumin, kaliumin dhe glukozën e humbur. Ushqyerja dhe ushqyerja me gji duhet të vazhdojnë kur tolerohen.
Tasectan mund të merret krahas ORS-së, por nuk duhet përzier direkt në të gjithë shishen e solucionit, sepse fëmija mund të mos e konsumojë dozën e plotë.
Antibiotikët nuk rekomandohen automatikisht për çdo diarre. Nevoja për antibiotik varet nga shkaku, gjendja klinike dhe, në raste të zgjedhura, analizat mikrobiologjike.
Kur duhet menjëherë mjeku?
Kërkohet vlerësim urgjent kur pacienti ka:
- gjak ose ngjyrë të zezë në jashtëqitje;
- temperaturë të lartë ose gjendje të përgjithshme të rënduar;
- të vjella të vazhdueshme dhe pamundësi për të mbajtur lëngje;
- përgjumje të pazakontë, konfuzion ose dobësi të theksuar;
- gojë shumë të thatë, mungesë lotësh ose urinim të rrallë;
- sy të futur dhe ekstremitete të ftohta;
- dhimbje të fortë ose të lokalizuar të barkut;
- bark të fryrë dhe mungesë të gazrave;
- diarre pas antibiotikëve;
- diarre që vazhdon më shumë se 24–36 orë te foshnjat ose disa ditë te të rriturit.
Foshnjat, të moshuarit dhe pacientët me sëmundje renale, kardiake ose imunosupresion mund të dehidratohen shpejt dhe duhen vlerësuar më herët. Shenjat e dehidratimit të rëndë kërkojnë referim spitalor.
Përfundimi
Tasectan është një produkt simptomatik me bazë gelatin tannate, i disponueshëm si bustina 250 mg për fëmijë dhe kapsula 500 mg për të rritur. Mund të ndihmojë në reduktimin e jashtëqitjeve të ujshme dhe parehatisë intestinale, por efekti klinik nuk është njësoj i fortë në të gjitha studimet.
Përparësia kryesore në çdo episod diarreje mbetet:
rehidrimi oral, vazhdimi i ushqyerjes dhe njohja në kohë e shenjave të alarmit.
Referencat
- Kołodziej M, et al. Gelatine tannate in the management of acute gastroenteritis in children: a randomised controlled trial. BMJ Open, 2018.
- Aloi M, et al. Efficacy of gelatin tannate for acute diarrhea in children: a systematic review and meta-analysis. J Comp Eff Res, 2019.
- Mennini M, et al. Gelatin tannate for acute childhood gastroenteritis. Ital J Pediatr, 2017.
- Florez ID, et al. Gelatin tannate for acute diarrhoea and gastroenteritis in children. Arch Dis Child, 2020.
- Guarino A, et al. European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition guideline for acute gastroenteritis in children. JPGN, 2014.
- NICE. Diarrhoea and vomiting caused by gastroenteritis in children under 5: diagnosis and management. Clinical guideline CG84.
- CDC. Managing Acute Gastroenteritis Among Children: Oral Rehydration, Maintenance, and Nutritional Therapy.
- Montavit. Tasectan capsules and Tasectan powder: product information and dosage.
Disclaimer mjekësor
Ky artikull është përgatitur vetëm për qëllime informuese dhe edukative. Informacioni i paraqitur nuk përbën diagnozë, recetë, rekomandim individual për trajtim ose zëvendësim të konsultës me mjekun, pediatrin apo farmacistin.
Tasectan mund të ketë formulime, përbërës ndihmës, dozime, kufij moshe dhe udhëzime të ndryshme në varësi të vendit, prodhuesit ose paketimit. Për këtë arsye, përpara përdorimit duhet kontrolluar etiketa dhe fletëudhëzuesi i kutisë konkrete. Mos përdorni një dozë më të lartë, mos e jepni më shpesh dhe mos e vazhdoni për një periudhë më të gjatë se sa rekomandohet pa këshillë profesionale.
Te foshnjat, fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna ose që ushqejnë me gji, të moshuarit dhe pacientët me sëmundje renale, kardiake, hepatike, gastrointestinale ose imunitet të dobësuar, përdorimi duhet diskutuar paraprakisht me mjekun.
Tasectan nuk duhet të përdoret për të vonuar vlerësimin mjekësor kur ka gjak në jashtëqitje, temperaturë të lartë, të vjella të vazhdueshme, dhimbje të forta barku, përgjumje, urinim të pakët, shenja dehidratimi ose përkeqësim të gjendjes së përgjithshme.
Trajtimi kryesor i diarresë akute mbetet rehidrimi i përshtatshëm. Në rast dyshimi për dehidratim të moderuar ose të rëndë, pacienti duhet të vlerësohet menjëherë nga personeli shëndetësor. As Asclepius Press dhe as autori nuk mbajnë përgjegjësi për përdorimin e informacionit pa vlerësim individual profesional.
