Artikuj Mjekësorë

Hemoroidet: shkaqet, simptomat, diagnoza dhe trajtimi

Hemoroidet – leksion i plotë mjekësor për pacientë, studentë të mjekësisë, infermierë dhe mjekë të rinj

Hemoroidet janë ndër patologjitë anorektale më të shpeshta në praktikën klinike dhe një nga arsyet më të zakonshme pse pacientët paraqiten te mjeku i familjes, gastroenterologu ose kirurgu kolorektal me gjakderdhje rektale, dhimbje, kruarje apo prolaps anal.

Megjithatë, termi “hemoroide” përdoret shpesh në mënyrë shumë të gjerë dhe jo gjithmonë të saktë. Pacientët mund ta përdorin këtë term për pothuajse çdo shqetësim anal, ndërsa edhe profesionistët e rinj të shëndetësisë mund të bien në gabimin e atribuimit të çdo gjakderdhjeje nga anusi sëmundjes hemoroidale.

Ky është një gabim që duhet shmangur.

Prania e hemoroideve nuk provon automatikisht se hemoroidet janë burimi i gjakderdhjes.

Në të njëjtin pacient mund të ekzistojnë hemoroide dhe njëkohësisht një polip kolorektal, sëmundje inflamatore intestinale, divertikulozë, neoplazi e rektumit apo një patologji tjetër.

Hemoroidet nuk duhet të konsiderohen thjesht si “vena varikoze të anusit”. Koncepti modern është më kompleks. Struktura hemoroidale është pjesë normale e anatomisë njerëzore dhe kontribuon në funksionin e kontinencës. Sëmundja shfaqet kur këto struktura vaskulare dhe mbështetëse zmadhohen, prolapsin, trombozohen, inflamohen ose fillojnë të japin simptoma.

Ky leksion synon ta trajtojë sëmundjen hemoroidale nga katër këndvështrime njëkohësisht: pacienti që dëshiron të kuptojë sëmundjen, studenti që duhet të mësojë anatominë dhe diagnostikën, infermieri që duhet të njohë kujdesin dhe komplikacionet, si dhe mjeku i ri që duhet të marrë vendime klinike të sigurta.

Video: Hemoroidet të shpjeguara nga Dr. Erion Hamiti

Shkaqet, simptomat, trajtimi dhe kur duhet të shkoni te mjeku – video 8 minutëshe në shqip.

Anatomia funksionale e kanalit anal

Për të kuptuar hemoroidet duhet fillimisht të kuptohet anatomia normale.

Kanali anal është segmenti terminal i traktit gastrointestinal dhe përbën një strukturë anatomike dhe funksionale shumë më komplekse nga sa mund të duket.

Një nga pikat orientuese anatomike më të rëndësishme është vija dentate, e quajtur gjithashtu linea pectinata.

Kjo vijë ndan dy zona me origjinë embrionale, epiteliale, vaskulare dhe neurologjike të ndryshme.

Mbi vijën dentate, mukozën e kanalit anal e mbulon një epitel që ka ndjeshmëri viscerale dhe është relativisht pak i ndjeshëm ndaj prerjes, temperaturës dhe dhimbjes.

Poshtë vijës dentate gjendet anodermë dhe epitel skuamoz me inervim somatik shumë më të pasur.

Ky ndryshim shpjegon një koncept klinik themelor:

hemoroidet interne zakonisht mund të gjakosin pa shkaktuar dhimbje të fortë, ndërsa tromboza e hemoroideve eksterne mund të jetë jashtëzakonisht e dhimbshme.

Hemoroidet – anatomia normale e kanalit anal dhe vijës dentate
Anatomia normale e kanalit anal dhe vijës dentate.

Jastëkët analë dhe roli i tyre fiziologjik

Në kanalin anal ekzistojnë struktura normale vaskulare të quajtura anal cushions, ose jastëkë analë.

Ato përmbajnë arteriole, venula, sinusoide vaskulare, ind lidhor, fibra të muskulaturës së lëmuar dhe komponentë elastikë mbështetës.

Këto struktura nuk janë patologjike në vetvete.

Përkundrazi, ato kontribuojnë në mekanizmin e kontinencës.

Kur sfinkteri anal është i kontraktuar, jastëkët vaskularë ndihmojnë në mbylljen hermetike të kanalit anal dhe pengojnë kalimin e pavullnetshëm të gazrave, mukusit dhe sasive të vogla të materialit fekal.

Prandaj koncepti se “hemoroidet janë vena të panevojshme që duhet hequr” nuk është anatomikisht korrekt.

Problemi lind kur këto struktura bëhen patologjikisht të zmadhuara ose prolapsuese.

Jastëkët vaskularë analë dhe funksioni i tyre
Jastëkët vaskularë analë dhe funksioni i tyre.

Vija dentate dhe inervimi

Dallimi neurologjik mbi dhe poshtë vijës dentate është një nga konceptet më të rëndësishme për studentin dhe mjekun e ri.

Mbi vijën dentate dominon inervimi visceral. Kjo zonë nuk percepton dhimbjen në të njëjtën mënyrë si lëkura perianale.

Poshtë vijës dentate dominon inervimi somatik dhe zona është shumë e ndjeshme ndaj dhimbjes.

Për këtë arsye ligatura me bandë elastike duhet të kryhet mbi vijën dentate. Vendosja shumë distale mund të shkaktojë dhimbje të fortë.

Vija dentate dhe ndryshimi i inervimit anal
Vija dentate dhe ndryshimi i inervimit anal.

Patofiziologjia e sëmundjes hemoroidale

Për shumë vite hemoroidet janë konsideruar si rezultat i dilatimit të venave anorektale.

Ky shpjegim sot konsiderohet i paplotë.

Një teori shumë më e pranuar është teoria e sliding anal cushions, pra zhvendosjes poshtë të jastëkëve analë.

Në kushte normale, strukturat vaskulare mbahen në pozicion nga indi lidhor dhe fibrat mbështetëse të kanalit anal.

Me kalimin e kohës ose nën ndikimin e faktorëve mekanikë përsëritës mund të ndodhë dobësim i indeve mbështetëse, fragmentim i fibrave elastike, zgjerim i strukturave vaskulare, rritje e kongjestionit, zhvendosje distale e jastëkëve analë dhe prolaps mukozal.

Kur indi fillon të prolapsojë gjatë defekimit, sipërfaqja e tij mund të traumatizohet nga kalimi i feçeve.

Kjo shpjegon gjakderdhjen tipike të kuqe të freskët.

Patofiziologjia dhe prolapsi i jastëkëve hemoroidalë
Patofiziologjia dhe prolapsi i jastëkëve hemoroidalë

Faktorët predispozues: pse shfaqen hemoroidet?

Sëmundja hemoroidale nuk ka zakonisht një shkak të vetëm.

Në zhvillimin dhe përkeqësimin e saj marrin pjesë konstipacioni kronik, sforcimi gjatë defekimit, qëndrimi i zgjatur në tualet, diarreja kronike, shtatzënia, obeziteti, aktiviteti fizik i pamjaftueshëm dhe ndryshimet degenerative të indeve mbështetëse me kalimin e moshës.

Konstipacioni kronik është ndër faktorët më të rëndësishëm.

Kur feçet janë të forta, pacienti sforcohet për t’i eliminuar. Sforcimi rrit presionin intraabdominal, presionin intrarektal, kongjestionin vaskular dhe stresin mekanik mbi strukturat mbështetëse.

Nëse ky proces përsëritet për vite, mund të kontribuojë në prolapsin e jastëkëve analë.


Qëndrimi i zgjatur në tualet

Një faktor shpesh i nënvlerësuar është qëndrimi i gjatë në tualet.

Një person mund të përfundojë defekimin brenda pak minutash, por vazhdon të qëndrojë ulur duke përdorur telefonin celular.

Kjo e zgjat kohën e presionit mbi strukturat anorektale.

Pacienti duhet të këshillohet që tualeti të përdoret për defekim dhe jo si vend qëndrimi 15–20 minuta me telefonin në dorë.

Qëndrimi i zgjatur në tualet dhe sëmundja hemoroidale
Qëndrimi i zgjatur në tualet dhe sëmundja hemoroidale.

Hemoroidet interne dhe eksterne

Dallimi anatomik midis hemoroideve interne dhe atyre eksterne është thelbësor.

Hemoroidet interne

Gjenden mbi vijën dentate.

Mbulohen nga mukozë dhe zakonisht nuk shkaktojnë dhimbje të fortë.

Simptomat dominante janë gjakderdhja, prolapsi, sekrecioni mukoz, ndjesia e defekimit jo të plotë dhe ndonjëherë pruritusi.

Hemoroidet eksterne

Gjenden distalisht ndaj vijës dentate.

Mbulohen nga anodermë shumë e ndjeshme ndaj dhimbjes.

Nëse nuk janë trombozuar mund të jenë pothuajse asimptomatike.

Kur zhvillohet trombozë akute, dhimbja mund të jetë shumë intensive.

Hemoroidet – dallimi mes hemoroideve interne dhe eksterne
Dallimi mes hemoroideve interne dhe eksterne

Klasifikimi klinik i hemoroideve interne

Klasifikimi klasik Goligher mbetet një mënyrë e dobishme për të përshkruar prolapsin.

Grada I

Hemoroide të zmadhuara që mund të gjakosin, por nuk prolapsojnë jashtë kanalit anal.

Grada II

Prolapsojnë gjatë defekimit ose sforcimit, por reduktohen spontanisht.

Grada III

Prolapsojnë gjatë defekimit dhe nuk reduktohen vetë. Pacienti duhet t’i rikthejë manualisht.

Grada IV

Mbeten vazhdimisht të prolapsuara dhe nuk mund të reduktohen manualisht.

Ky klasifikim është i dobishëm, por nuk duhet të përdoret mekanikisht. Simptomat dhe ndikimi në cilësinë e jetës janë po aq të rëndësishme.

Klasifikimi i hemoroideve interne sipas gradës së prolapsit
Klasifikimi i hemoroideve interne sipas gradës së prolapsit.

Gjakderdhja hemoroidale

Gjakderdhja është simptoma klasike e hemoroideve interne.

Zakonisht është gjak i kuq i freskët, shfaqet gjatë ose pas defekimit dhe shpesh është pa dhimbje.

Mund të shihet në letrën higjienike, mbi sipërfaqen e feçeve ose si pika gjaku në tualet.

Megjithatë, karakteri i gjakut nuk mjafton për diagnozën.

Kanceri rektal, polipet, proktiti dhe patologji të tjera distale mund të shkaktojnë gjithashtu hematokezi.

Mekanizmi i gjakderdhjes nga hemoroidet interne
Mekanizmi i gjakderdhjes nga hemoroidet interne.

Tromboza hemoroidale eksterne

Tromboza e hemoroideve eksterne është një nga prezantimet më karakteristike të dhimbjes anorektale akute.

Pacienti zakonisht përshkruan fillim të menjëhershëm ose të shpejtë, dhimbje të fortë, një nodul pranë anusit, vështirësi për t’u ulur dhe përkeqësim gjatë defekimit.

Në ekzaminim mund të shihet një masë e tendosur, shumë e ndjeshme dhe blu-vjollcë në margjinën anale.

Fjala “trombozë” mund ta frikësojë pacientin, por duhet shpjeguar se është një mpiksje lokale në pleksusin hemoroidal dhe jo trombozë venoze e thellë.

Në shumicën e rasteve tromboza zgjidhet vetë brenda disa ditëve deri në pak javë me trajtim konservativ: analgjezikë, banja të ngrohta, zbutës të jashtëqitjes dhe shmangie të sforcimit.

Kur pacienti paraqitet herët, zakonisht brenda 72 orëve nga fillimi i dhimbjes, ekscizioni i trombit me anestezi lokale mund të japë lehtësim më të shpejtë dhe rikthim më të rrallë. Udhëzimi i ASCRS (2024) preferon ekscizionin në vend të incizionit të thjeshtë, sepse vetëm incizioni shoqërohet më shpesh me rigjakosje dhe rikthim. Pas kësaj periudhe, kur dhimbja ka filluar të ulet, trajtimi konservativ zakonisht është më i arsyeshëm.

Hemoroidet – tromboza akute e hemoroideve eksterne
Tromboza akute e hemoroideve eksterne.

Diagnoza diferenciale: jo çdo gjakderdhje vjen nga hemoroidet

Një mjek nuk duhet të diagnostikojë automatikisht hemoroide vetëm sepse pacienti thotë “kam majasëll”.

Diferencialet më të rëndësishme përfshijnë fissurën anale, abscesin perianal, fistulën, prolapsin rektal, polipet, proktitin, sëmundjet inflamatore intestinale, kancerin anal dhe rektal, kondilomat dhe varicet rektale.


Hemoroide apo fissurë?

Fissura anale karakterizohet nga dhimbje shumë e fortë gjatë dhe pas defekimit.

Pacienti shpesh e përshkruan dhimbjen si prerje, djegie ose “thikë”.

Në hemoroidet interne tipike, gjakderdhja dominon më shumë se dhimbja.

Diferenca klinike midis hemoroideve dhe fissurës anale
Diferenca klinike midis hemoroideve dhe fissurës anale

Hemoroide apo absces?

Abscesi perianal shkakton zakonisht dhimbje konstante, progresive, edemë, skuqje, ndjeshmëri dhe ndonjëherë temperaturë.

Abscesi kërkon drenazh dhe nuk trajtohet si hemoroide.

Një trajtim i gabuar vetëm me krem hemoroidal mund të vonojë diagnozën.

Diferenca midis hemoroideve dhe abscesit perianal
Diferenca midis hemoroideve dhe abscesit perianal.

Historia klinike dhe ekzaminimi fizik

Anamneza duhet të jetë e strukturuar.

Mjeku duhet të pyesë për kohëzgjatjen e simptomave, gjakderdhjen, ngjyrën dhe sasinë e gjakut, lidhjen me defekimin, dhimbjen, prolapsin, nevojën për reduktim manual, pruritusin, sekrecionin, ritmin intestinal, konstipacionin, diarrenë, sforcimin, kohën e kaluar në tualet, humbjen e peshës dhe historinë familjare të kancerit kolorektal.

Duhet të merret edhe historia e barnave, sidomos antikoagulantëve dhe antiagregantëve.

Ekzaminimi duhet të fillojë me inspeksion të kujdesshëm të zonës perianale.

Ekzaminimi klinik i pacientit me simptoma anorektale
Ekzaminimi klinik i pacientit me simptoma anorektale.

Ekzaminimi digital rektal (DRE)

Ekzaminimi digital rektal (DRE) është pjesë e rëndësishme e vlerësimit.

Ai mund të japë informacion mbi tonusin sfinkterial, masat, gjakun, impaksionin fekal, dhimbjen dhe patologjinë rektale.

Hemoroide interne të buta nuk palpohen domosdoshmërisht.

Prandaj një DRE normal nuk i përjashton.


Anoskopia

Anoskopia është një nga ekzaminimet më të dobishme për hemoroidet interne.

Ajo lejon vlerësimin e drejtpërdrejtë të jastëkëve hemoroidalë, gjakderdhjes, prolapsit, mukozës dhe lezioneve të tjera.

Hemoroidet – anoskopia për diagnostikimin e hemoroideve interne
Anoskopia për diagnostikimin e hemoroideve interne

Kur duhet kolonoskopia?

Jo çdo pacient me hemoroide ka nevojë automatikisht për kolonoskopi.

Megjithatë prania e hemoroideve nuk duhet të përdoret si arsye për të mos kryer kolonoskopi kur ekzistojnë red flags.

Kolonoskopia duhet konsideruar veçanërisht kur ka gjakderdhje pa burim të qartë anorektal, anemi ferriprive, humbje peshe, ndryshim të ri të ritmit intestinal, histori familjare relevante, histori personale polipesh ose nevojë për depistim kolorektal.


Shenjat alarmante (red flags)

Shenja alarmante përfshijnë gjakderdhjen e madhe, sinkopën, presinkopën, hipotensionin, takikardinë, aneminë, humbjen e peshës, ndryshimin persistent të ritmit intestinal, masën rektale, temperaturën me dhimbje anale dhe indin e prolapsuar me nekrozë.

Shenjat alarmante te pacienti me gjakderdhje rektale
Shenjat alarmante te pacienti me gjakderdhje rektale.

Parimet e trajtimit: si trajtohen hemoroidet

Trajtimi duhet të përshtatet me simptomat, gradën, komponentin intern ose ekstern, dështimin e trajtimit konservativ dhe ndikimin mbi cilësinë e jetës.

Parimi modern është:

korrigjim i faktorëve predispozues → trajtim konservativ → procedura ambulatore → kirurgji kur indikohet.


Fibrat dhe rregullimi i jashtëqitjes

Fibrat janë një nga komponentët më të rëndësishëm të trajtimit. Një meta-analizë e Alonso-Coello dhe bashkëpunëtorëve tregoi se suplementimi me fibra ul afërsisht përgjysmë rrezikun e simptomave persistente dhe të gjakderdhjes.

Objektivi praktik për shumë të rritur është afërsisht 20–30 gramë fibra në ditë.

Burimet përfshijnë perime, fruta, bishtajore, drithëra integrale dhe psyllium.

Qëllimi është të krijohet jashtëqitje e butë, e formuar dhe që eliminohet pa sforcim.

Ushqimet me fibra për parandalimin e konstipacionit
Ushqimet me fibra për parandalimin e konstipacionit

Terapia simptomatike

Mund të përdoren banja të ngrohta, higjienë e butë, preparate topike dhe analgjezikë sipas rastit.

Kremrat dhe pomadat mund të lehtësojnë pruritusin, irritimin dhe parehatinë, por nuk korrigjojnë prolapsin anatomik të avancuar.

Kortikosteroidet lokale duhen përdorur vetëm për periudha të shkurtra, zakonisht jo më shumë se rreth një javë, sepse përdorimi i zgjatur mund të shkaktojë hollim dhe atrofi të lëkurës perianale.


Ligatura me bandë elastike (rubber band ligation)

Kur trajtimi konservativ dështon, sidomos te hemoroidet interne të gradës I–II dhe disa raste të gradës III, një nga procedurat më të përdorura është ligatura me bandë elastike.

Në këtë procedurë një pjesë e indit hemoroidal tërhiqet në instrument dhe mbi bazën e tij vendoset një unazë elastike.

Banda ndërpret furnizimin vaskular, indi nekrotizohet dhe më pas bie.

Banda duhet të vendoset mbi vijën dentate.

Komplikacionet më të shpeshta janë dhimbja, ndjesia e presionit dhe gjakderdhja e vonuar kur bie indi nekrotik, zakonisht rreth 1–2 javë pas procedurës. Dhimbja e fortë progresive, temperatura dhe retencioni urinar pas ligaturës janë shenja paralajmëruese për sepsë pelvike, një komplikacion i rrallë por potencialisht i rëndë që kërkon vlerësim urgjent.

Ligatura me bandë elastike e hemoroideve interne
Ligatura me bandë elastike e hemoroideve interne.

Skleroterapia

Skleroterapia konsiston në injektimin e një agjenti sklerozues në indin hemoroidal.

Shkaktohen inflamacion lokal, fibrozë dhe reduktim i furnizimit vaskular.

Mund të jetë alternativë e dobishme në raste të përzgjedhura.

Hemoroidet – skleroterapia e hemoroideve interne
Skleroterapia e hemoroideve interne.

Koagulimi me infra të kuqe

Koagulimi me infra të kuqe përdor energji për të shkaktuar koagulim dhe fibrozë lokale.

Mund të përdoret kryesisht për hemoroide të gradave më të ulëta.

Zakonisht tolerohet mirë, por disa pacientë mund të kërkojnë trajtime të përsëritura.


Kur kërkohet kirurgji për hemoroidet?

Kirurgjia merret në konsideratë kur ekzistojnë hemoroide eksterne simptomatike të mëdha, kombinim i rëndësishëm intern dhe ekstern, gradë III e avancuar, gradë IV, prolaps i rëndë, dështim i procedurave ambulatore ose simptoma të përsëritura që ndikojnë ndjeshëm cilësinë e jetës.


Hemoroidektomia

Hemoroidektomia ekscizionale është ndër metodat më definitive.

Indi hemoroidal patologjik hiqet kirurgjikisht.

Avantazhi kryesor është efikasiteti dhe shkalla e ulët e rikthimit krahasuar me disa teknika më pak invazive.

Disavantazhi kryesor është dhimbja postoperative.

Parimi kirurgjikal i hemoroidektomisë ekscizionale
Parimi kirurgjikal i hemoroidektomisë ekscizionale.

Ligatura e arterieve hemoroidale me Doppler (DGHAL)

Në këtë teknikë arteriet që furnizojnë hemoroidet identifikohen me Doppler dhe ligaturohen.

Kur ekziston prolaps mund të kryhet edhe mukopeksi (fiksim i mukozës së prolapsuar).

Avantazhi potencial është më pak traumë dhe shpesh më pak dhimbje.

Megjithatë rikthimi mund të jetë më i shpeshtë se pas hemoroidektomisë ekscizionale, sidomos në sëmundjen më të avancuar.


Hemoroidopeksia me stapler (PPH)

Hemoroidopeksia me stapler synon të reduktojë prolapsin duke resekuar një unazë mukozale më lart në rektum dhe duke ngritur indin hemoroidal.

Historikisht u përdor sepse mund të shoqërohet me më pak dhimbje postoperative.

Megjithatë rikthimi dhe disa komplikacione specifike e kanë kufizuar përdorimin rutinë.


Hemoroidet gjatë shtatzënisë

Trajtimi është kryesisht konservativ.

Faktorët kryesorë janë rritja e presionit intraabdominal, kompresioni venoz pelvik, ndryshimet hormonale dhe konstipacioni.

Shumë raste përmirësohen pas lindjes.

Hemoroidet dhe presioni pelvik gjatë shtatzënisë
Hemoroidet dhe presioni pelvik gjatë shtatzënisë.

Antikoagulantët dhe antiagregantët

Pacientët që përdorin apixaban, rivaroxaban, dabigatran, edoxaban, warfarin, aspirin ose clopidogrel kërkojnë vlerësim individual.

Pacienti nuk duhet të ndërpresë vetë antikoagulantin vetëm sepse ka gjakderdhje hemoroidale.

Duhet peshuar rreziku trombotik kundrejt rrezikut hemorragjik.

Te pacientët në terapi antikoagulante ose antiagreguese, rreziku i gjakderdhjes së vonuar pas ligaturës me bandë është më i lartë. Prandaj vendimi për procedurën dhe për menaxhimin e barnave rreth saj merret së bashku me mjekun që e ka përshkruar terapinë.


Roli i infermierit

Infermierët duhet të monitorojnë dhimbjen, gjakderdhjen, urinimin, temperaturën dhe defekimin.

Edukimi i pacientit duhet të përfshijë marrjen e fibrave, hidratimin, shmangien e sforcimit, higjienën lokale dhe njohjen e shenjave alarmante.

Pas kirurgjisë ose procedurave anorektale, retencioni urinar duhet të kërkohet aktivisht.


Qasja e mjekut të familjes

Shumica e pacientëve fillimisht mund të vlerësohen në kujdesin parësor.

Mjeku i familjes duhet të marrë anamnezë të plotë, të identifikojë red flags, të bëjë inspeksionin, DRE kur indikohet, të trajtojë konstipacionin dhe të monitorojë përgjigjen.

Referimi bëhet kur diagnoza është e paqartë, gjakderdhja vazhdon, ekziston anemi, prolapsi është i avancuar, nevojitet procedurë ose dyshohet patologji tjetër.


Algoritmi klinik i menaxhimit

Pacienti paraqitet me gjakderdhje rektale.

Pyetja e parë është:

A është hemodinamikisht stabil?

Nëse jo, menaxhohet si hemorragji gastrointestinale.

Nëse po, vijon anamneza, inspeksioni, DRE dhe anoskopia sipas rastit.

Nëse ka red flags, kërkohet vlerësim i mëtejshëm.

Nëse gjenden hemoroide të gradës së ulët pa red flags, fillohet trajtimi konservativ.

Nëse simptomat persistojnë, përdoren procedurat ambulatore.

Nëse ka sëmundje të avancuar, kërkohet konsultë kirurgjikale.

Algoritmi klinik i diagnostikimit dhe trajtimit të hemoroideve
Algoritmi klinik i diagnostikimit dhe trajtimit të hemoroideve.

Raste klinike

Rastet e mëposhtme janë ilustruese dhe tregojnë si zbatohen parimet e mësipërme në praktikën e përditshme.

Rast klinik – gjakderdhje pa dhimbje

Një pacient 34-vjeçar paraqitet me gjak të kuq në letër higjienike.

Nuk ka dhimbje.

Ka konstipacion dhe sforcim.

Anoskopia tregon hemoroide interne të gradës I.

Nuk ka red flags.

Trajtimi fillestar përfshin fibra, normalizim të jashtëqitjes, reduktim të sforcimit dhe kufizim të kohës në tualet.

Kirurgjia nuk është hapi i parë.


Rast klinik – prolaps spontanisht i reduktueshëm

Një grua raporton se gjatë defekimit del një masë nga anusi, por rikthehet vetë.

Kjo është karakteristikë e hemoroideve interne të gradës II.

Nëse trajtimi konservativ dështon, ligatura me bandë elastike është një nga opsionet kryesore.


Rast klinik – prolaps që kërkon reduktim manual

Pacienti raporton se pas çdo defekimi duhet ta shtyjë masën brenda me dorë.

Ky përshkrim sugjeron gradën III.

Mund të diskutohet ligatura me bandë në pacientë të zgjedhur, procedura të tjera ambulatore ose kirurgjia.


Rast klinik – masë e irreduktueshme

Një pacient paraqitet me prolaps hemoroidal që nuk reduktohet.

Duhet vlerësuar tromboza, edema, strangulimi, nekroza dhe intensiteti i dhimbjes.

Ky pacient zakonisht kërkon vlerësim specialistik.


Rast klinik – dhimbje e fortë akute

Një pacient 38-vjeçar paraqitet me dhimbje anale që filloi papritur një ditë më parë.

Në margjinën anale shihet një nodul blu-vjollcë shumë i dhimbshëm.

Diagnoza më e mundshme është:

trombozë hemoroidale eksterne.


Rast klinik – hemoroidet që nuk duhet t’ju mashtrojnë

Një burrë 65-vjeçar ka gjakderdhje rektale.

Gjatë ekzaminimit shihen hemoroide.

Por pacienti ka humbje peshe, ndryshim të jashtëqitjes, lodhje dhe anemi.

Nuk duhet përfunduar se gjakderdhja është automatikisht nga hemoroidet.

Ky pacient kërkon hetim për neoplazi dhe burime të tjera gastrointestinale të gjakderdhjes.

Ky është një nga mesazhet më të rëndësishme të gjithë leksionit.


Mesazhet kryesore për studentin

Lidhe anatominë me simptomat.

Mbi vijën dentate → inervim visceral → hemoroide interne → gjakderdhje dhe prolaps.

Poshtë vijës dentate → inervim somatik → trombozë eksterne → dhimbje e fortë.

Mos memorizo vetëm klasifikimin.

Gjithmonë pyet:

A ka një diagnozë tjetër që nuk duhet të humbas?


Mesazhet kryesore për mjekun e ri

Mos bëj tri gabime:

Mos e quaj çdo gjakderdhje hemoroide.

Mos e quaj çdo dhimbje anale hemoroide.

Mos vazhdo muaj të tërë me kremra kur diagnoza nuk është konfirmuar.

Ekzaminimi anorektal është pjesë e mjekësisë klinike dhe nuk duhet shmangur.


Prognoza: a shërohen hemoroidet?

Sëmundja hemoroidale është përgjithësisht beninje dhe prognoza është shumë e mirë.

Një pjesë e madhe e pacientëve përmirësohen me trajtim konservativ.

Procedurat ambulatore japin rezultate të mira për sëmundjen e gradave të ulëta dhe të ndërmjetme.

Hemoroidektomia mbetet një trajtim shumë efektiv për sëmundjen e avancuar.

Megjithatë edhe pas procedurës duhet korrigjuar konstipacioni, sforcimi dhe qëndrimi i gjatë në tualet.


Pyetje të shpeshta për hemoroidet

A janë hemoroidet kancer?

Jo.

Hemoroidet janë sëmundje beninje dhe nuk transformohen në kancer.

Por disa tumore të rektumit dhe anusit mund të japin simptoma të ngjashme.


A duhet të operohen të gjitha hemoroidet?

Jo.

Shumica e rasteve të lehta trajtohen fillimisht me fibra, rregullim të jashtëqitjes dhe ndryshim të zakoneve.

Kirurgjia përdoret kryesisht për sëmundjen më të avancuar ose rastet që nuk reagojnë ndaj trajtimeve të tjera.


Pse hemoroidet interne shpesh nuk dhembin?

Sepse ndodhen mbi vijën dentate, ku ndjeshmëria somatike ndaj dhimbjes është shumë më e kufizuar.


Pse tromboza eksterne dhemb kaq shumë?

Sepse ndodhet poshtë vijës dentate në një zonë me inervim somatik të pasur.


A ndihmojnë fibrat?

Po.

Ato ndihmojnë në krijimin e një jashtëqitjeje të butë dhe reduktojnë sforcimin.


A duhet shmangur telefoni në tualet?

Po, në kuptimin që përdorimi i telefonit shpesh e zgjat pa nevojë kohën në tualet.


Kur kërkohet urgjencë?

Kur ka gjakderdhje të madhe, sinkopë, hipotension, dobësi të theksuar, temperaturë me dhimbje anale progresive ose prolaps me dyshim për nekrozë.


Referenca

Hawkins AT, Davis BR, Bhama AR, Fang SH, Dawes AJ, Feingold DL, Lightner AL, Paquette IM. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids. Dis Colon Rectum. 2024;67(5):614–623. PubMed

Wald A, Bharucha AE, Limketkai B, et al. ACG Clinical Guidelines: Management of Benign Anorectal Disorders. Am J Gastroenterol. 2021;116(10):1987–2008. PubMed

Alonso-Coello P, Mills E, Heels-Ansdell D, et al. Fiber for the treatment of hemorrhoids complications: a systematic review and meta-analysis. Am J Gastroenterol. 2006;101(1):181–188. PubMed

Shanmugam V, Thaha MA, Rabindranath KS, Campbell KL, Steele RJC, Loudon MA. Rubber band ligation versus excisional haemorrhoidectomy for haemorrhoids. Cochrane Database Syst Rev. 2005;(3):CD005034. PubMed


Mohim përgjegjësie

Ky material është përgatitur për edukim shëndetësor dhe mjekësor për pacientë, studentë të mjekësisë, studentë të infermierisë, infermierë dhe profesionistë të rinj shëndetësorë.

Informacioni nuk zëvendëson konsultën, ekzaminimin fizik, anoskopinë, kolonoskopinë ose vendimmarrjen individuale të mjekut.

Gjakderdhja rektale nuk duhet t’i atribuohet automatikisht hemoroideve.

Në prani të gjakderdhjes së konsiderueshme, marramendjes, humbjes së vetëdijes, anemisë, humbjes së peshës, ndryshimit persistent të jashtëqitjes, temperaturës ose dhimbjes së fortë progresive kërkohet vlerësim mjekësor.

Në situatë urgjente telefononi Urgjencën 127.

Autori

Dr Erion Hamiti

✓ Rishikuar klinikisht / Doctor Verified

Dr. Erion Hamiti — mjek familjeje me eksperiencë klinike në kujdesin parësor. Asclepius Press synon edukim mjekësor të saktë, të qartë dhe të bazuar në evidencë.