Dhimbja e Gjoksit: Shkaqet, Shenjat e Alarmit dhe Kur Duhet Urgjenca

Dhimbja e gjoksit është një nga simptomat që shkakton më shumë ankth. Arsyeja është e kuptueshme: ajo mund të lidhet me zemrën, por mund të vijë edhe nga mushkëritë, ezofagu, stomaku, muskujt, brinjët, nervat ose ankthi.

Shumica e episodeve të dhimbjes së gjoksit nuk përfundojnë me diagnozën e infarktit. Megjithatë, problemi nuk duhet nënvlerësuar, sepse disa nga shkaqet më serioze — sindroma koronare akute, embolia pulmonare, diseksioni i aortës dhe pneumotoraksi — mund të paraqiten fillimisht vetëm me dhimbje ose parehati në gjoks.

Për këtë arsye, qëllimi i vlerësimit nuk është vetëm të përcaktojë se çfarë e shkakton dhimbjen, por para së gjithash të përjashtojë patologjitë që rrezikojnë jetën.

Udhëzimet moderne rekomandojnë që termi “dhimbje gjoksi” të kuptohet gjerësisht. Problemet kardiake mund të shfaqen jo vetëm si dhimbje klasike, por edhe si presion, rëndesë, shtrëngim, djegie ose parehati në gjoks, shpatulla, krahë, qafë, nofull, shpinë ose pjesën e sipërme të barkut. (PubMed)

Si përshkruhet dhimbja e gjoksit?

Kur një person paraqitet me dhimbje gjoksi, disa pyetje janë veçanërisht të rëndësishme:

• Ku ndodhet dhimbja?
• Kur ka filluar?
• A ka nisur papritur apo gradualisht?
• Si përshkruhet: presion, shtrëngim, djegie, shpim apo rëndesë?
• Sa zgjat një episod?
• A përhapet drejt krahut, nofullës, shpinës ose barkut?
• A provokohet nga ecja, ngjitja e shkallëve, ushqimi, frymëmarrja apo lëvizja?
• A ndryshon gjatë palpimit të kraharorit?
• A shoqërohet me djersë, nauze, dispne, marramendje, palpitacione ose humbje të vetëdijes?

Pamja e dhimbjes ndihmon në orientimin diagnostik, por asnjë përshkrim i vetëm nuk është i mjaftueshëm për të përjashtuar një patologji serioze.

Edhe dhimbja që duket si djegie stomaku, dhimbje muskulore ose ankth mund të kërkojë elektrokardiogramë dhe analiza, sidomos te personat me faktorë rreziku kardiovaskular.

1. Shkaqet kardiake të dhimbjes së gjoksit

Shkaqet kardiake janë ato që duhen vlerësuar të parat, sidomos kur dhimbja është e re, shfaqet gjatë sforcimit ose shoqërohet me simptoma sistemike.

Sindroma koronare akute

Sindroma koronare akute përfshin:

• infarktin e miokardit me ngritje të segmentit ST – STEMI;
• infarktin pa ngritje të segmentit ST – NSTEMI;
• anginën e paqëndrueshme.

Dhimbja zakonisht përshkruhet si:

• presion ose shtrëngim prapa sternumit;
• rëndesë mbi kraharor;
• djegie ose parehati e thellë;
• dhimbje që përhapet në njërin ose të dy krahët, në nofull, qafë, shpinë ose epigastër.

Mund të shoqërohet me:

• djersë të ftohta;
• vështirësi në frymëmarrje;
• nauze ose të vjella;
• dobësi të papritur;
• marramendje ose sinkopë.

Simptomat nuk janë gjithmonë tipike. Gratë, të moshuarit dhe personat me diabet mund të paraqiten kryesisht me dispne, lodhje, nauze, dobësi ose parehati epigastrike.

Udhëzimi ACC/AHA i vitit 2025 për sindromat koronare akute përfshin në këtë grup anginën e paqëndrueshme, NSTEMI-n dhe STEMI-n, duke theksuar nevojën për njohje dhe trajtim të shpejtë. (AHA Journals)

Angina e qëndrueshme

Angina e qëndrueshme zakonisht:

• provokohet nga ecja, sforcimi, të ftohtit ose stresi emocional;
• zgjat disa minuta;
• lehtësohet me pushim;
• ka një model relativisht të përsëritshëm.

Megjithatë, rritja e frekuencës, intensitetit ose kohëzgjatjes së episodeve duhet të ngrejë dyshimin për destabilizim të sëmundjes koronare.

Sipas udhëzimit ESC 2024 për sindromat koronare kronike, anamneza e hollësishme është hapi i parë në vlerësim, por simptomat mund të ndryshojnë sipas moshës, gjinisë dhe karakteristikave individuale. (Escardio)

Perikarditi

Perikarditi shkakton inflamacion të membranës që rrethon zemrën.

Dhimbja shpesh:

• është e mprehtë;
• përkeqësohet gjatë frymëmarrjes së thellë ose kollës;
• shtohet në pozicionin shtrirë;
• lehtësohet kur pacienti ulet dhe përkulet përpara.

Mund të shoqërohet me temperaturë, histori infeksioni viral ose fërkim perikardial në auskultacion.

Miokarditi

Miokarditi mund të shfaqet me:

• dhimbje gjoksi;
• lodhje;
• dispne;
• palpitacione;
• aritmi;
• shenja të insuficiencës kardiake.

Shpesh paraprihet nga një infeksion viral, por jo gjithmonë. Në disa raste pamja klinike dhe ndryshimet laboratorike mund të ngjajnë me infarktin.

Stenoza e rëndë e aortës

Dhimbja e gjoksit gjatë sforcimit, veçanërisht kur shoqërohet me dispne ose sinkopë, mund të lidhet me stenozë të rëndë të valvulës aortale.

Kjo duhet dyshuar më shumë kur në auskultacion dëgjohet një zhurmë sistolike që përhapet drejt arterieve karotide.

Aritmitë

Takikarditë dhe aritmitë e tjera mund të shkaktojnë:

• palpitacione;
• parehati ose presion në gjoks;
• dispne;
• dobësi;
• marramendje;
• presinkopë ose sinkopë.

Dhimbja mund të vijë nga rritja e kërkesës së miokardit për oksigjen, sidomos te pacientët me sëmundje koronare.

Kardiomiopatia Takotsubo

Kardiomiopatia nga stresi mund të imitojë infarktin me:

• dhimbje të papritur gjoksi;
• dispne;
• ndryshime në EKG;
• rritje të biomarkerëve kardiakë.

Diagnoza kërkon vlerësim kardiologjik dhe imazheri, jo vetëm lidhjen e simptomës me një ngjarje emocionale.

2. Sëmundjet e aortës dhe enëve të mëdha

Diseksioni akut i aortës

Diseksioni i aortës është një urgjencë kërcënuese për jetën.

Dhimbja shpesh:

• fillon papritur;
• arrin intensitetin maksimal që në fillim;
• është shumë e fortë;
• mund të ndihet në gjoks, shpinë ose ndërmjet shpatullave.

Shenja të tjera që rrisin dyshimin janë:

• diferencë e pulsit ose presionit midis krahëve;
• simptoma neurologjike;
• sinkopë;
• insuficiencë akute e valvulës aortale;
• hipotension ose shok.

Jo çdo pacient paraqitet me përshkrimin klasik të dhimbjes “shqyerëse”. Prandaj, fillimi i menjëhershëm dhe shoqërimi me shenja vaskulare ose neurologjike kanë rëndësi të veçantë.

Aneurizma e aortës torakale

Aneurizma torakale shpesh mbetet pa simptoma. Kur zmadhohet, mund të shkaktojë:

• dhimbje gjoksi ose shpine;
• kollë;
• ngjirje të zërit;
• vështirësi në gëlltitje;
• dispne.

Dhimbja e papritur te një person me aneurizëm të njohur kërkon vlerësim urgjent për çarje ose diseksion.

3. Shkaqet pulmonare dhe pleurale

Embolia pulmonare

Embolia pulmonare ndodh kur një tromb, zakonisht i formuar në venat e këmbëve ose të legenit, bllokon qarkullimin pulmonar.

Mund të paraqitet me:

• dhimbje gjoksi që shtohet gjatë frymëmarrjes;
• dispne të papritur;
• takikardi;
• hemoptizi;
• marramendje ose sinkopë;
• ulje të saturimit të oksigjenit.

Faktorët e rrezikut përfshijnë:

• imobilizimin;
• kirurgjinë ose traumën e fundit;
• trombozën e mëparshme;
• sëmundjen malinje;
• shtatzëninë dhe periudhën pas lindjes;
• përdorimin e estrogjeneve;
• udhëtimet e gjata;
• trombofilinë.

Një saturim normal nuk e përjashton plotësisht embolinë pulmonare.

Pneumotoraksi

Pneumotoraksi është prania e ajrit ndërmjet mushkërisë dhe murit të kraharorit.

Simptomat tipike janë:

• dhimbje e papritur në njërën anë të gjoksit;
• vështirësi në frymëmarrje;
• ulje e zgjerimit të hemitoraksit;
• reduktim i murmurimës vezikulare në anën e prekur.

Pneumotoraksi nën tension mund të shkaktojë hipotension, hipoksi dhe përkeqësim të shpejtë hemodinamik. Ai është urgjencë e menjëhershme.

Pneumonia

Pneumonia mund të japë:

• dhimbje pleuritike;
• kollë;
• temperaturë;
• sekrecione;
• dispne;
• dobësi të përgjithshme.

Dhimbja shpesh shtohet gjatë kollës ose frymëmarrjes së thellë.

Pleuriti

Inflamacioni i pleurës prodhon zakonisht dhimbje:

• të mprehtë;
• të lokalizuar;
• të lidhur me frymëmarrjen;
• që përkeqësohet gjatë kollës ose teshtitjes.

Pleuriti nuk është diagnozë përfundimtare. Duhet kërkuar shkaku i tij, si infeksioni, embolia pulmonare, sëmundjet autoimune ose patologjitë malinje.

Bronkiti dhe trakeiti

Kolla e shpeshtë mund të shkaktojë djegie retrosternale ose dhimbje muskulore në kraharor. Megjithatë, diagnoza duhet të mbështetet nga simptomat respiratore dhe jo vetëm nga vendndodhja e dhimbjes.

4. Shkaqet gastroezofageale dhe abdominale

Refluksi gastroezofageal

Refluksi është një shkak i zakonshëm i djegies prapa sternumit.

Zakonisht:

• shfaqet pas ushqimit;
• përkeqësohet kur personi shtrihet;
• shoqërohet me shije të thartë në gojë;
• mund të përmirësohet nga antacidet.

Megjithatë, përmirësimi pas një antacidi nuk provon se dhimbja është me origjinë gastrike. Edhe ishemia kardiake mund të perceptohet si djegie.

Spazma e ezofagut

Spazma ezofageale mund të shkaktojë dhimbje të fortë retrosternale, e cila ngjan me anginën.

Mund të shoqërohet me:

• vështirësi në gëlltitje;
• ndjesinë e ngecjes së ushqimit;
• dhimbje pas konsumimit të pijeve shumë të nxehta ose të ftohta.

Diagnoza vendoset vetëm pasi janë përjashtuar shkaqet kardiake të rëndësishme.

Ezofagiti

Inflamacioni i ezofagut mund të shkaktojë:

• djegie retrosternale;
• dhimbje gjatë gëlltitjes;
• disfagi;
• ndjesi të ngecjes së ushqimit.

Shkaqet përfshijnë refluksin, infeksionet, medikamentet dhe ezofagitin eozinofilik.

Hernia hiatale

Hernia hiatale mund të shoqërohet me refluks, fryrje, ndjesi presioni dhe parehati në gjoks, veçanërisht pas vakteve.

Ulçera peptike dhe gastriti

Dhimbja epigastrike mund të përhapet drejt kraharorit dhe të perceptohet si dhimbje gjoksi. Historia e përdorimit të antiinflamatorëve josteroidë, gjakderdhja gastrointestinale ose anemia kërkojnë vlerësim të mëtejshëm.

Sëmundjet e tëmthit dhe pankreasit

Kolika biliare, kolecistiti dhe pankreatiti mund të shkaktojnë dhimbje në pjesën e sipërme të barkut që përhapet në gjoks, shpatullën e djathtë ose shpinë.

Shenja orientuese janë:

• lidhja me ushqimet;
• nauzea dhe të vjellat;
• dhimbja në kuadrantin e sipërm të djathtë;
• rrezatimi drejt shpinës;
• temperaturë ose ikter.

5. Shkaqet muskuloskeletore

Dhimbjet që vijnë nga muri i kraharorit janë të zakonshme. Ato mund të lidhen me muskujt, brinjët, kërcet, artikulacionet ose shtyllën kurrizore.

Kostokondriti

Kostokondriti është inflamacion ose irritim i lidhjeve ndërmjet brinjëve dhe sternumit.

Dhimbja zakonisht:

• është e lokalizuar;
• riprodhohet gjatë palpimit;
• shtohet me lëvizjen e trungut;
• përkeqësohet gjatë kollës ose frymëmarrjes së thellë.

Riprodhimi i dhimbjes me palpim e bën një shkak muskuloskeletor më të mundshëm, por nuk e përjashton absolutisht patologjinë kardiake.

Tendosja muskulore

Mund të ndodhë pas:

• ushtrimeve fizike;
• ngritjes së peshave;
• kollës së zgjatur;
• një lëvizjeje të papritur;
• një pozicioni joergonomik.

Dhimbja zakonisht ndryshon me lëvizjen e krahëve ose të trungut.

Trauma dhe frakturat e brinjëve

Një goditje ose rrëzim mund të shkaktojë kontuzion ose frakturë të brinjëve.

Te personat e moshuar ose me osteoporozë, fraktura mund të ndodhë edhe pas një traume të lehtë ose kolle të fortë.

Problemet e shtyllës cervikale dhe torakale

Radikulopatia, ndryshimet degjenerative dhe irritimi i nervave mund të prodhojnë dhimbje që përhapet nga shpina ose qafa drejt kraharorit.

Mund të shoqërohet me:

• mpirje;
• ndjesi shpimi gjilpërash;
• dhimbje në krah;
• ndryshim të simptomës me pozicionin e qafës ose shpinës.

6. Shkaqet neurologjike dhe të lëkurës

Herpes zoster

Herpes zoster mund të fillojë me:

• djegie;
• ndjeshmëri të lëkurës;
• dhimbje ose shpime në njërën anë të kraharorit.

Skuqja dhe vezikulat mund të shfaqen disa ditë pas fillimit të dhimbjes. Shpërndarja zakonisht ndjek një dermatom dhe nuk kalon vijën e mesit të trupit.

Neuralgjia ndërbrinjore

Irritimi i nervave ndërbrinjorë mund të japë:

• dhimbje të mprehtë;
• djegie;
• ndjesi elektrike;
• përhapje përgjatë një brinje.

Shkaqet mund të përfshijnë traumën, ndërhyrjet kirurgjikale, herpes zosterin ose kompresionin nervor.

7. Ankthi dhe ataku i panikut

Ankthi mund të shkaktojë simptoma fizike reale dhe intensive.

Ataku i panikut mund të paraqitet me:

• shtrëngim ose dhimbje gjoksi;
• rrahje të shpejta të zemrës;
• frymëmarrje të shpejtë;
• ndjesi mbytjeje;
• dridhje;
• djersitje;
• mpirje rreth gojës ose në duar;
• frikë të fortë se diçka e rëndë po ndodh.

Hiperventilimi mund të ulë nivelin e dioksidit të karbonit dhe të shkaktojë marramendje, parestezi dhe spazma të duarve.

Megjithatë, ankthi nuk duhet vendosur si diagnozë vetëm sepse pacienti është i ri, i stresuar ose ka histori të sulmeve të panikut. Fillimisht duhet të vlerësohet nëse ka shenja të një shkaku organik.

Një person mund të ketë njëkohësisht ankth dhe sëmundje kardiake, pulmonare ose gastroezofageale.

8. Shkaqe të tjera të dhimbjes së gjoksit

Më rrallë, dhimbja mund të lidhet me:

• tumore të mushkërive, pleurës, mediastinit ose murit të kraharorit;
• metastaza kockore;
• anemi të rëndë;
• krizë hipertensive;
• sëmundje autoimune;
• infeksione të murit të kraharorit;
• mastit ose patologji të gjirit;
• sëmundje të diafragmës;
• anemi drepanocitare;
• traumë kardiake ose torakale.

Dhimbja e vazhdueshme, progresive, e shoqëruar me humbje peshe, kollë të zgjatur, hemoptizi ose djersitje nate kërkon vlerësim të mëtejshëm edhe kur nuk është akute.

Si vlerësohet dhimbja e gjoksit?

Vlerësimi fillestar

Vlerësimi fillon me:

• gjendjen e përgjithshme;
• nivelin e vetëdijes;
• presionin arterial;
• frekuencën kardiake;
• frekuencën respiratore;
• temperaturën;
• saturimin e oksigjenit;
• ekzaminimin kardiak dhe pulmonar;
• palpimin e murit të kraharorit;
• kërkimin e shenjave të trombozës venoze.

Te pacienti me dhimbje akute dhe dyshim për sindromë koronare duhet të kryhet shpejt EKG me 12 derivacione. Një EKG fillestare normale nuk e përjashton plotësisht isheminë, sidomos kur simptomat vazhdojnë.

Troponina kardiake me ndjeshmëri të lartë

Troponina me ndjeshmëri të lartë përdoret për të zbuluar dëmtimin e miokardit.

Interpretimi nuk bazohet vetëm te një rezultat i vetëm. Vlerësohen:

• niveli fillestar;
• ndryshimi në matjet serike;
• koha nga fillimi i simptomave;
• EKG-ja;
• gjendja klinike;
• sëmundjet shoqëruese.

Rritja e troponinës nuk nënkupton gjithmonë infarkt nga bllokimi i një arterie. Ajo mund të shfaqet edhe në miokardit, emboli pulmonare, insuficiencë kardiake, takiaritmi, sepsis dhe insuficiencë renale.

Udhëzimet për dhimbjen akute të gjoksit mbështesin përdorimin e rrugëve të strukturuara diagnostike që kombinojnë EKG-në, troponinën me ndjeshmëri të lartë dhe vlerësimin klinik të rrezikut. (NICE)

Ekzaminime të tjera

Në varësi të dyshimit klinik mund të nevojiten:

• hemogramë;
• glicemi dhe elektrolite;
• funksioni renal;
• proteina C-reaktive;
• D-dimer;
• radiografi e toraksit;
• ekokardiografi;
• angio-CT pulmonare;
• angio-CT e aortës;
• CT koronare;
• prova funksionale për ishemi;
• monitorim i ritmit;
• endoskopi ose ekzaminime gastroenterologjike.

D-dimeri nuk duhet kërkuar automatikisht te çdo pacient me dhimbje gjoksi. Ai përdoret në kontekstin e probabilitetit klinik për tromboemboli.

Radiografia normale e toraksit nuk përjashton sindromën koronare akute, embolinë pulmonare ose diseksionin e aortës.

Si mund të orientojë karakteri i dhimbjes?

Kjo tabelë shërben vetëm për orientim. Shumë sëmundje mund të kenë paraqitje atipike dhe karakteristikat mund të mbivendosen.

RED FLAGS: Kur dhimbja e gjoksit kërkon urgjencë?

Telefononi urgjencën ose kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore kur dhimbja:

• është e re, e fortë ose shfaqet papritur;
• ndihet si presion, shtrëngim ose rëndesë;
• zgjat më shumë se disa minuta ose rikthehet;
• përhapet në krahë, nofull, qafë, shpinë ose epigastër;
• shoqërohet me dispne;
• shoqërohet me djersë të ftohta, nauze ose të vjella;
• shoqërohet me marramendje, konfuzion ose humbje të vetëdijes;
• shfaqet me puls shumë të shpejtë ose të çrregullt;
• shoqërohet me hemoptizi;
• shfaqet pas imobilizimit, operacionit ose një udhëtimi të gjatë;
• shoqërohet me dobësi të një gjymtyre, çrregullim të të folurit ose diferencë pulsi;
• shfaqet pas një traume të rëndësishme;
• shoqërohet me hipotension, zbehje, cianozë ose rënie të saturimit;
• ndodh te një person me sëmundje koronare të njohur dhe është më e fortë ose më e shpeshtë se zakonisht.

Patologjitë kryesore që nuk duhen humbur janë:

1. Sindroma koronare akute
2. Diseksioni akut i aortës
3. Embolia pulmonare
4. Pneumotoraksi nën tension
5. Tamponada kardiake
6. Ruptura e ezofagut

Çfarë duhet bërë deri në mbërritjen e ndihmës?

Kur dyshohet për një urgjencë:

• ndërpritet aktiviteti fizik;
• personi vendoset në pozicion të rehatshëm;
• nuk duhet të drejtojë vetë automjetin;
• telefonohen shërbimet e urgjencës;
• përgatitet lista e medikamenteve dhe sëmundjeve të mëparshme;
• nuk jepen ushqime ose pije nëse gjendja është e rëndë;
• nuk merret një medikament i ri pa udhëzim profesional.

Mos u përpiqni ta “testoni” dhimbjen duke pritur nëse kalon me një antacid, qetësues ose pushim. Përmirësimi i përkohshëm nuk përjashton një shkak serioz.

Aspirina nuk duhet paraqitur si zgjidhje universale për çdo dhimbje gjoksi, sepse në disa patologji — për shembull diseksioni i aortës ose gjakderdhja — mund të jetë e papërshtatshme. Vendimi duhet të merret nga shërbimi mjekësor sipas situatës konkrete.

Kur mund të planifikohet një konsultë jo urgjente?

Një konsultë mjekësore duhet planifikuar edhe kur dhimbja nuk duket emergjente, nëse:

• përsëritet;
• shfaqet vazhdimisht gjatë aktivitetit;
• ka ndryshuar karakter;
• shoqërohet me palpitacione;
• vazhdon për ditë ose javë;
• lidhet me disfagi;
• shoqërohet me kollë të zgjatur;
• shoqërohet me humbje peshe;
• ka faktorë të rëndësishëm rreziku kardiovaskular.

Faktorët kryesorë të rrezikut për sëmundjen koronare përfshijnë:

• moshën;
• duhanpirjen;
• hipertensionin;
• diabetin;
• dislipideminë;
• sëmundjen kronike të veshkave;
• historinë familjare;
• obezitetin;
• jetën sedentare;
• sëmundjen vaskulare të njohur.

Pyetje të shpeshta

A tregon gjithmonë infarkt dhimbja në anën e majtë?

Jo. Dhimbja në anën e majtë mund të vijë nga muskujt, brinjët, pleura, nervat ose aparati tretës. Nga ana tjetër, dhimbja kardiake mund të jetë në qendër të gjoksit, në të dy krahët, nofull, shpinë ose epigastër.

A mund të jetë dhimbja kardiake si djegie?

Po. Ishemia e miokardit mund të perceptohet si djegie, dispepsi, rëndesë ose parehati dhe jo domosdoshmërisht si dhimbje e fortë.

A përjashtohet zemra kur dhimbja riprodhohet me palpim?

Jo plotësisht. Palpimi që riprodhon dhimbjen e favorizon një shkak muskuloskeletor, por duhet interpretuar së bashku me moshën, faktorët e rrezikut, simptomat dhe ekzaminimet.

A mund të shkaktojë ankthi dhimbje të vërtetë gjoksi?

Po. Ankthi mund të shkaktojë tension muskulor, takikardi dhe hiperventilim. Por një episod i ri ose i pazakontë nuk duhet t’i atribuohet automatikisht ankthit pa vlerësim.

A mjafton një EKG normale për të përjashtuar infarktin?

Jo. Disa pacientë me sindromë koronare akute mund të kenë EKG fillestare jo diagnostike. Mund të nevojiten EKG serike, troponina dhe vlerësim i strukturuar i rrezikut.

A mund të vijë dhimbja e gjoksit nga stomaku?

Po. Refluksi, ezofagiti, spazma ezofageale, gastriti dhe patologjitë biliare mund të shkaktojnë dhimbje ose djegie në gjoks. Për shkak të mbivendosjes së simptomave, shkaqet kardiake duhet të përjashtohen kur ka dyshim.

Kur është dhimbja gjatë frymëmarrjes shqetësuese?

Kur shoqërohet me dispne të papritur, takikardi, hemoptizi, hipoksi, temperaturë të lartë ose faktorë rreziku për trombozë, kërkohet vlerësim i shpejtë.

Përfundim

Dhimbja e gjoksit nuk është një diagnozë, por një simptomë që mund të vijë nga disa sisteme të ndryshme të organizmit.

Ajo mund të lidhet me:

• zemrën dhe enët e mëdha;
• mushkëritë dhe pleurën;
• ezofagun dhe aparatin tretës;
• muskujt, brinjët dhe shtyllën kurrizore;
• nervat dhe lëkurën;
• ankthin dhe sistemin nervor autonom.

Shumë shkaqe janë të trajtueshme dhe jo kërcënuese për jetën. Megjithatë, dhimbja e re, e fortë, e papritur ose e shoqëruar me dispne, djersë, sinkopë, hemoptizi apo simptoma neurologjike duhet trajtuar si urgjencë derisa të provohet e kundërta.

Vlerësimi i saktë kërkon kombinimin e anamnezës, ekzaminimit fizik, EKG-së, troponinës dhe ekzaminimeve të zgjedhura sipas probabilitetit klinik. As vendndodhja e dhimbjes dhe as një simptomë e vetme nuk mund të konfirmojnë ose përjashtojnë në mënyrë të sigurt origjinën e saj.

Referenca

1. ACC/AHA/ASE/CHEST/SAEM/SCCT/SCMR Guideline for the Evaluation and Diagnosis of Chest Pain. (PubMed)
2. ACC/AHA/ACEP/NAEMSP/SCAI Guideline for the Management of Acute Coronary Syndromes, 2025. (AHA Journals)
3. ESC Guidelines for the Management of Acute Coronary Syndromes, 2023. (Escardio)
4. ESC Guidelines for the Management of Chronic Coronary Syndromes, 2024. (Escardio)
5. NICE Guideline: Recent-onset Chest Pain of Suspected Cardiac Origin. (NICE)
6. ACC Expert Consensus Decision Pathway on the Evaluation and Disposition of Acute Chest Pain in the Emergency Department. (PMC)