Artikuj Mjekësorë

Tiroiditi akut: kur dhimbja e qafës nuk është thjesht një “ftohje”

18 Kor 2026 • Artikuj Mjekësorë

Dhimbja në pjesën e përparme të qafës shpesh lidhet me fytin, muskujt ose nyjat limfatike. Por kur ajo shoqërohet me temperaturë, ënjtje të njëanshme, skuqje dhe vështirësi në gëlltitje, duhet menduar edhe për një problem më të rrallë: tiroiditin akut.

Në këtë artikull do të flasim për formën infektive të sëmundjes, që në gjuhën mjekësore quhet tiroidit akut supurativ. Ky është një infeksion bakterial i gjëndrës tiroide, që mund të çojë në krijimin e një abscesi dhe, nëse nuk trajtohet shpejt, në komplikime serioze.

Është e rëndësishme të mos ngatërrohet me tiroiditin subakut de Quervain, një inflamacion i dhimbshëm i tiroides që zakonisht shfaqet pas një infeksioni viral dhe nuk trajtohet me antibiotikë.

Çfarë është tiroiditi akut?

Tiroiditi akut është një infeksion i papritur i gjëndrës tiroide. Në shumicën e rasteve shkaktohet nga baktere që arrijnë në tiroide nëpërmjet gjakut, indeve përreth ose një rruge jo normale komunikimi me faringun.

Tiroidja preket rrallë nga infeksionet. Ajo është e mbrojtur nga kapsula e saj, ka furnizim të pasur me gjak dhe përmban jod, i cili e bën mjedisin më pak të favorshëm për shumimin e baktereve.

Pikërisht për këtë arsye, kur ndodh një infeksion i tiroides, duhet kërkuar me kujdes shkaku.

Mikroorganizmat që hasen më shpesh janë:

Staphylococcus aureus;
streptokokët;
bakteret gram-negative;
bakteret anaerobe.

Te pacientët me imunitet të dobësuar mund të shfaqen edhe infeksione nga kërpudhat, mikobakteret ose patogjenë më të rrallë.

Kush rrezikon më shumë?

Tiroiditi akut mund të shfaqet në çdo moshë, por është më i zakonshëm në disa grupe të caktuara.

Rreziku është më i lartë te personat me:

diabet;
sistem imunitar të dobësuar;
sëmundje hematologjike;
HIV;
trajtim të zgjatur me kortikosteroide;
terapi imunosupresive;
kiste ose noduse të tiroides;
ndërhyrje të mëparshme në qafë;
trauma lokale;
infeksione të rënda në pjesë të tjera të organizmit.

Te fëmijët, veçanërisht kur infeksioni përsëritet në lobin e majtë të tiroides, duhet menduar për një anomali të lindur të quajtur fistula e sinusit piriform.

Kjo është një rrugë e vogël jonormale që lidh faringun me indet e qafës dhe mund t’u lejojë baktereve të arrijnë deri te tiroidja.

Si fillon sëmundja?

Shenjat zakonisht shfaqen shpejt, brenda disa orësh ose ditësh.

Pacienti mund të ndiejë papritur një dhimbje të fortë në pjesën e përparme ose anësore të qafës. Dhimbja është shpesh më e theksuar në njërën anë dhe përkeqësohet kur pacienti gëlltit, prek qafën ose kthen kokën.

Mund të përhapet drejt:

veshit;
nofullës;
fytit;
pjesës së sipërme të kraharorit.

Në të njëjtën kohë mund të shfaqen:

temperaturë;
të dridhura;
dobësi;
djersitje;
rrahje të shpejta të zemrës;
humbje oreksi;
ndjesi e përgjithshme sëmundjeje.

Kur inflamacioni është më i theksuar, qafa mund të duket e fryrë, e skuqur dhe e ngrohtë në prekje.

Dhimbja dhe ënjtja e qafës në tiroiditin akut

Cilat simptoma duhet të ngrenë dyshimin?

Shenjat më karakteristike janë:

dhimbje e fortë mbi tiroide;
temperaturë;
ënjtje e njëanshme e qafës;
dhimbje gjatë gëlltitjes;
skuqje dhe ngrohtësi lokale;
masë e ndjeshme në prekje;
zmadhim i shpejtë i qafës.

Nëse është krijuar absces, masa mund të bëhet më e butë në qendër, sikur përmban lëng.

Në raste më të rënda mund të shfaqen:

ngjirje zëri;
vështirësi në gëlltitje;
ndjesi mbytjeje;
frymëmarrje e vështirë;
stridor;
pamundësi për të gëlltitur pështymën.

Këto janë shenja urgjence.

Shenjat e alarmit

Pacienti duhet të dërgohet menjëherë për vlerësim spitalor nëse ka:

vështirësi në frymëmarrje;
stridor;
ulje të saturimit të oksigjenit;
ënjtje të shpejtë të qafës;
pamundësi për të gëlltitur;
jargëzim;
ndryshim të zërit;
temperaturë të lartë me të dridhura;
konfuzion;
rënie të presionit arterial;
shenja të sepsisit.

Një infeksion i tiroides mund të përhapet në indet e thella të qafës, mediastin ose gjak. Për këtë arsye, nuk duhet trajtuar si një dhimbje e zakonshme fyti.

A ndryshojnë hormonet e tiroides?

Jo gjithmonë.

Në shumë pacientë, TSH, free T4 dhe free T3 dalin normale. Pra, pacienti mund të ketë një infeksion serioz të tiroides edhe pse analizat hormonale janë brenda kufijve.

Në disa raste, dëmtimi i folikulave të tiroides çliron hormonet e depozituara dhe shfaqet një fazë e përkohshme e tirotoksikozës.

Pacienti mund të ketë:

palpitacione;
dridhje duarsh;
djersitje;
ankth;
intolerancë ndaj nxehtësisë;
takikardi.

Më rrallë, pas kalimit të fazës akute mund të shfaqet hipotiroidizëm.

Kjo është arsyeja pse funksioni i tiroides duhet kontrolluar jo vetëm në fillim, por edhe disa javë pas trajtimit.

Si vendoset diagnoza?

Diagnoza nuk bazohet në një analizë të vetme. Ajo vendoset duke kombinuar:

historinë e sëmundjes;
ekzaminimin fizik;
analizat e gjakut;
ekografinë;
aspirimin e lezionit;
kulturat;
CT-në e qafës, kur është e nevojshme.

Çfarë duhet pyetur në anamnezë?

Mjeku duhet të sqarojë:

kur ka filluar dhimbja;
nëse është e njëanshme;
nëse është shfaqur temperaturë;
nëse dhimbja përkeqësohet gjatë gëlltitjes;
nëse ka ndryshim zëri;
nëse ka vështirësi në frymëmarrje;
nëse pacienti ka pasur infeksion të fundit në fyt;
nëse ka kryer biopsi, operacion ose procedurë në qafë;
nëse ka diabet ose imunosupresion;
nëse ka pasur episode të ngjashme më parë;
nëse ka histori të noduseve ose kisteve të tiroides.

Te fëmijët ose te rastet e përsëritura, pyetja për episode të mëparshme është veçanërisht e rëndësishme.

Çfarë kontrollohet në ekzaminimin fizik?

Vlerësimi fillon me shenjat jetësore:

temperaturën;
frekuencën kardiake;
presionin arterial;
frekuencën respiratore;
saturimin e oksigjenit.

Më pas ekzaminohet qafa.

Mjeku kërkon:

asimetri;
zmadhim të një lobi të tiroides;
skuqje;
ngrohtësi;
ndjeshmëri të fortë;
masë të fortë ose të butë;
limfonoduse të zmadhuara;
devijim të trakesë;
shenja kompresioni.

Duhet vlerësuar edhe zëri, frymëmarrja, hapja e gojës dhe aftësia e pacientit për të gëlltitur.

Analizat që duhen bërë

Hemograma

Hemograma shpesh tregon:

leukocitozë;
neutrofili;
devijim majtas.

Sa më i rëndë infeksioni, aq më e theksuar mund të jetë leukocitoza.

Megjithatë, te personat me imunitet të dobët, leukocitet mund të mos jenë shumë të rritura.

CRP dhe sedimentimi

CRP dhe ESR zakonisht rriten.

CRP është veçanërisht e dobishme për:

vlerësimin e rëndësisë së inflamacionit;
ndjekjen e përgjigjes ndaj trajtimit;
monitorimin pas drenimit.

Sedimentimi mund të jetë i lartë si në tiroiditin akut bakterial, ashtu edhe në tiroiditin subakut de Quervain. Prandaj nuk përdoret i vetëm për të dalluar dy sëmundjet.

Prokalcitonina

Prokalcitonina mund të jetë e dobishme kur dyshohet infeksion bakterial sistemik ose sepsis.

Një vlerë normale nuk e përjashton domosdoshmërisht një infeksion të lokalizuar.

TSH, free T4 dhe free T3

Këto analiza tregojnë gjendjen funksionale të tiroides.

Mund të dalin:

Normale

Ky është një rezultat i zakonshëm në tiroiditin akut.

TSH e ulët dhe free T4 e rritur

Mund të tregojë tirotoksikozë destruktive.

TSH e rritur dhe free T4 e ulët

Mund të tregojë hipotiroidizëm pas dëmtimit të gjëndrës.

Antitrupat e tiroides

Mund të kërkohen:

anti-TPO;
anti-Tg;
TRAb.

Por këto analiza nuk vendosin diagnozën e infeksionit akut.

Nëse anti-TPO del pozitiv, pacienti mund të ketë një tiroidit autoimun bashkëshoqërues, por kjo nuk shpjegon domosdoshmërisht temperaturën dhe abscesin.

Hemokulturat

Te pacientët me temperaturë, të dridhura ose shenja sepsisi duhet të merren hemokultura para fillimit të antibiotikëve.

Ato mund të identifikojnë bakterin që qarkullon në gjak dhe të ndihmojnë në zgjedhjen e antibiotikut më të saktë.

Analiza të tjera

Sipas gjendjes mund të kërkohen:

kreatinina;
eGFR;
elektrolitet;
glicemia;
testet hepatike;
laktati;
koagulimi;
HIV;
teste për tuberkuloz;
kultura mykotike.

Këto janë të rëndësishme sidomos te pacientët e rëndë, imunosupresivë ose me sëmundje kronike.

Analizat që përdoren për diagnozën e tiroiditit akut

Si duket tiroiditi akut në ekografi?

Ekografia është zakonisht ekzaminimi i parë imazherik.

Në fazat e hershme mund të shihet:

zmadhim i një pjese të tiroides;
zonë hipoekogjene;
strukturë heterogjene;
edemë;
inflamacion i indeve përreth;
rritje e vaskularizimit periferik.

Në këtë fazë mund të mos jetë formuar ende një absces i qartë.

Kur krijohet abscesi, ekografia mund të tregojë:

koleksion të errët ose hipoekogjen;
përmbajtje jo homogjene;
debris të brendshëm;
septacione;
kufij të parregullt;
mungesë vaskularizimi brenda koleksionit;
rritje të vaskularizimit rreth tij;
ndonjëherë gaz.

Një absces zakonisht nuk ka fluks gjaku në qendër, sepse aty ndodhet qelbi. Në Doppler, vaskularizimi shihet më shumë në periferi.

Raporti ekografik duhet të përshkruajë:

cilin lob prek;
madhësinë;
vëllimin;
përmbajtjen;
septacionet;
vaskularizimin;
përhapjen jashtë kapsulës;
marrëdhënien me trakenë;
limfonoduset;
mundësinë e drenimit.

Aspirimi me gjilpërë të hollë

Kur në ekografi shihet një koleksion, aspirimi i drejtuar me ekografi është një nga hapat më të rëndësishëm.

Ai ndihmon për:

të konfirmuar praninë e qelbit;
të identifikuar bakterin;
të përcaktuar antibiotikun;
të përjashtuar një tumor;
të ulur sasinë e koleksionit.

Materiali dërgohet për:

ngjyrosje Gram;
kulturë aerobe;
kulturë anaerobe;
antibiogramë;
citologji;
analiza për kërpudha ose tuberkuloz, kur dyshohet.

Në tiroiditin akut bakterial aspirati mund të përmbajë qelb, neutrofile, material nekrotik dhe baktere.

Në tiroiditin subakut de Quervain, zakonisht nuk ka qelb. Në citologji mund të shihen qeliza gjigante dhe inflamacion granulomatoz.

Kur duhet CT e qafës?

CT me kontrast nuk është gjithmonë i nevojshëm, por bëhet shumë i rëndësishëm kur:

ekografia nuk jep informacion të mjaftueshëm;
infeksioni duket se është përhapur;
pacienti ka vështirësi në frymëmarrje;
ka disfagi të rëndë;
dyshohet absces i thellë;
dyshohet mediastinit;
ka devijim të trakesë;
nevojitet planifikim kirurgjikal;
gjendja nuk përmirësohet.

CT mund të tregojë:

zmadhim asimetrik të tiroides;
koleksion me përforcim periferik;
inflamacion të indeve përreth;
gaz;
kompresion të trakesë;
përhapje në hapësirat e thella të qafës;
përhapje drejt mediastinit.

Diagnoza diferenciale

Tiroiditi subakut de Quervain

Ky është ngatërrimi më i shpeshtë.

Edhe ai shkakton dhimbje në tiroide, temperaturë dhe rritje të CRP-së ose sedimentimit.

Megjithatë, zakonisht:

shfaqet pas një infeksioni viral;
dhimbja mund të kalojë nga njëra anë në tjetrën;
nuk krijon qelb;
nuk ka skuqje të theksuar të lëkurës;
shpesh shkakton tirotoksikozë;
trajtohet me NSAID ose kortikosteroide.

Tiroiditi akut bakterial kërkon antibiotikë dhe shpesh drenim.

Ky dallim është shumë i rëndësishëm. Dhënia e kortikosteroideve te një pacient me absces bakterial mund ta përkeqësojë infeksionin.

Hemorragjia në nodus ose kist

Një nodus ose kist i tiroides mund të pësojë gjakderdhje dhe të shkaktojë:

dhimbje të papritur;
ënjtje;
masë në qafë;
vështirësi në gëlltitje.

Zakonisht nuk ka temperaturë të lartë, leukocitozë të theksuar ose qelb.

Kanceri anaplastik i tiroides

Duhet menduar sidomos te pacientët më të moshuar me:

masë që rritet shpejt;
ngjirje zëri;
disfagi;
dispne;
masë të fortë dhe të fiksuar;
limfonoduse të zmadhuara.

Një tumor me nekrozë mund të duket si absces, ndaj aspirimi dhe biopsia janë të rëndësishme.

Limfoma e tiroides

Limfoma mund të shkaktojë zmadhim të shpejtë të gjëndrës dhe simptoma kompresive.

Shpesh shfaqet te pacientët me histori të tiroiditit Hashimoto.

Absceset e tjera të qafës

Duhet të dallohen edhe:

abscesi peritonsilar;
abscesi retrofaringeal;
abscesi parafaringeal;
limfadeniti bakterial;
celuliti cervikal.

Në këto raste, CT ndihmon për të kuptuar nga nis infeksioni.

Kisti i kanalit tiroglos i infektuar

Zakonisht paraqitet si një masë e dhimbshme në vijën e mesme të qafës.

Masa mund të lëvizë gjatë gëlltitjes ose kur pacienti nxjerr gjuhën.

Si trajtohet tiroiditi akut?

Trajtimi zakonisht bëhet në spital.

Shpesh kërkohet bashkëpunimi i:

endokrinologut;
mjekut ORL;
kirurgut;
infektologut;
radiologut ndërhyrës.

Trajtimi mbështetet në tri pika kryesore:

sigurimi i frymëmarrjes;
antibiotikët;
drenimi i abscesit.

Stabilizimi fillestar

Në fillim duhet vlerësuar:

frymëmarrja;
saturimi;
presioni;
pulsi;
gjendja e përgjithshme;
shenjat e sepsisit.

Pacienti mund të ketë nevojë për:

oksigjen;
lëngje intravenoze;
analgjezikë;
antipiretikë;
monitorim;
trajtim për sepsis.

Nëse ka kompresion të rrugëve të frymëmarrjes, vlerësimi nga ORL-ja dhe anestezisti duhet të jetë urgjent.

Antibiotikët

Antibiotikët fillohen sa më shpejt, pasi të jenë marrë hemokulturat dhe materiali për kulturë.

Në fillim përdoret një terapi që mbulon:

stafilokokët;
streptokokët;
bakteret gram-negative;
anaerobet;
MRSA, kur ekziston rrezik.

Shembuj të skemave spitalore mund të jenë:

ampicillin–sulbactam;
piperacillin–tazobactam;
ceftriaxone plus metronidazole;
vancomycin, kur dyshohet MRSA.

Zgjedhja përfundimtare varet nga:

gjendja e pacientit;
alergjitë;
funksioni renal;
kultura;
antibiograma;
rezistenca lokale bakteriale.

Antibiotikët nuk duhen zgjedhur në mënyrë automatike. Trajtimi duhet përshtatur sapo të dalë rezultati mikrobiologjik.

Drenimi

Nëse është krijuar absces, antibiotikët vetëm mund të mos mjaftojnë.

Drenimi mund të bëhet me:

Aspirim me gjilpërë

Përdoret për koleksione të vogla dhe të aksesueshme.

Ndonjëherë duhet përsëritur.

Kateter perkutan

Mund të vendoset kur koleksioni është më i madh ose riformohet.

Drenim kirurgjikal

Nevojitet kur:

abscesi është i madh;
ka shumë septacione;
aspirimi nuk funksionon;
ka nekrozë;
infeksioni po përhapet;
pacienti po përkeqësohet;
ka kompresion të rrugëve të frymëmarrjes;
dyshohet tumor.

Në raste të rralla mund të nevojitet heqja e një pjese të lobit të dëmtuar.

Trajtimi i tiroiditit akut me antibiotikë dhe drenim

Si trajtohet dhimbja?

Për dhimbjen dhe temperaturën mund të përdoren:

paracetamol;
NSAID, kur nuk ka kundërindikacione;
analgjezikë të tjerë sipas intensitetit të dhimbjes.

NSAID duhen përdorur me kujdes te pacientët me:

insuficiencë renale;
ulçerë;
hemorragji gastrointestinale;
antikoagulim;
insuficiencë kardiake;
dehidratim.

A përdoren barnat antitiroide?

Zakonisht jo.

Nëse TSH është e ulët dhe free T4 e rritur, kjo shpesh ndodh sepse hormonet janë çliruar nga folikulat e dëmtuara.

Barnat si methimazole nuk e ndalojnë këtë mekanizëm.

Për palpitacionet ose takikardinë mund të përdoret një beta-bllokues, nëse nuk ka kundërindikacione.

A përdoret kortizoni?

Jo si trajtim rutinë në tiroiditin akut bakterial.

Kortikosteroidet mund:

të ulin mbrojtjen imunitare;
të maskojnë temperaturën;
të përkeqësojnë infeksionin.

Ato përdoren më shpesh në tiroiditin subakut de Quervain, pasi është përjashtuar abscesi bakterial.

Sa zgjat trajtimi?

Kohëzgjatja ndryshon nga një pacient te tjetri.

Varet nga:

bakteri;
madhësia e abscesit;
shtrirja e infeksionit;
drenimi;
gjendja imunitare;
përgjigjja ndaj antibiotikut.

Shpesh trajtimi fillon intravenoz dhe më pas vazhdon oral, pasi pacienti është stabilizuar.

Kalimi në antibiotik oral bëhet kur:

temperatura është ulur;
dhimbja është përmirësuar;
ënjtja po zvogëlohet;
CRP po bie;
koleksioni është drenazhuar;
pacienti është në gjendje të mirë.

Kontrolli pas trajtimit

Pas shërimit duhen bërë:

kontroll klinik;
hemogramë;
CRP;
TSH;
free T4;
ekografi kontrolli.

Te pacientët që kanë pasur episode të përsëritura duhet kërkuar shkaku anatomik.

Te fëmijët me prekje të përsëritur të lobit të majtë duhet kërkuar fistula e sinusit piriform.

Pas fazës akute ajo mund të trajtohet me:

kauterizim endoskopik;
mbyllje të traktit;
ndërhyrje kirurgjikale.

Komplikimet

Edhe pse është e rrallë, kjo sëmundje mund të japë komplikime të rënda:

absces të madh;
celulit të qafës;
kompresion të trakesë;
paralizë të nervit laringeal;
trombozë të venave të qafës;
mediastinit;
sepsis;
shok septik;
hipotiroidizëm;
përsëritje të infeksionit.

Kjo është arsyeja pse një qafë e dhimbshme, e skuqur dhe e fryrë me temperaturë nuk duhet lënë pa vlerësim.

Si është prognoza?

Kur diagnoza vendoset herët dhe trajtimi nis në kohë, shumica e pacientëve shërohen mirë.

Rreziku rritet kur ka:

vonesë në diagnozë;
sepsis;
përhapje në mediastin;
bllokim të rrugëve të frymëmarrjes;
imunosupresion;
absces të madh;
drenim jo të plotë.

Në shumicën e rasteve funksioni i tiroides rikthehet. Megjithatë, disa pacientë mund të zhvillojnë hipotiroidizëm dhe të kenë nevojë për levothyroxine.

Pyetje të shpeshta

A është tiroiditi akut ngjitës?

Jo. Vetë tiroiditi nuk transmetohet nga një person te tjetri.

A mund të trajtohet në shtëpi?

Jo kur dyshohet formë bakteriale ose absces. Zakonisht nevojitet vlerësim spitalor.

A mjafton antibiotiku?

Jo gjithmonë. Nëse ka qelb, shpesh duhet drenim.

A përdoret prednisone?

Vetëm pasi të jetë përjashtuar infeksioni bakterial. Nuk është trajtim rutinë për abscesin e tiroides.

A mund të përsëritet?

Po. Përsëritja duhet të ngrejë dyshimin për fistulë të sinusit piriform ose një shkak tjetër lokal.

A mund të jetë tumor?

Po, në raste të rralla. Një tumor me nekrozë mund të imitojë abscesin, prandaj citologjia mund të jetë e nevojshme.

Përfundim

Tiroiditi akut supurativ është i rrallë, por nuk duhet nënvlerësuar.

Dhimbja e fortë e qafës, temperatura, ënjtja e njëanshme, skuqja dhe vështirësia në gëlltitje janë shenja që kërkojnë vlerësim të shpejtë.

Ekografia, analizat dhe aspirimi janë hapat kryesorë për vendosjen e diagnozës.

Trajtimi mbështetet te antibiotikët, drenimi dhe monitorimi i afërt.

Pika më e rëndësishme është dallimi nga tiroiditi subakut de Quervain. Të dyja sëmundjet mund të dhembin, por trajtimi i tyre është krejtësisht i ndryshëm.

Referenca mjekësore

Majety P, et al. Acute and Subacute, and Riedel’s Thyroiditis. Endotext.
Falhammar H, Wallin G, Calissendorff J. Acute suppurative thyroiditis with thyroid abscess in adults. BMC Endocrine Disorders.
American Thyroid Association. Thyroiditis.
Masuoka H, et al. Imaging studies in patients with acute suppurative thyroiditis. Thyroid.
Shah SS, Baum SG. Diagnosis and Management of Infectious Thyroiditis.
Endotext. Differentiating Acute Suppurative Thyroiditis and Subacute Thyroiditis.
Toschetti T, et al. Acute Suppurative and Subacute Thyroiditis. Journal of Clinical Medicine.

Disclaimer

Ky artikull ka karakter informues dhe edukativ. Ai nuk zëvendëson konsultën dhe ekzaminimin mjekësor. Dhimbja e fortë e qafës e shoqëruar me temperaturë, ënjtje, vështirësi në gëlltitje ose frymëmarrje kërkon vlerësim urgjent.