đ§ Hyrje
Betahistina Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« njĂ« nga medikamentet mĂ« tĂ« pĂ«rdorura nĂ« terapinĂ« e çrregullimeve tĂ« aparatit vestibular â veçanĂ«risht te pacientĂ«t qĂ« vuajnĂ« nga marramendja, vertigo, zhurma nĂ« vesh (tinitusi) dhe ndjesia e bllokimit nĂ« vesh. ĂshtĂ« medikamenti mĂ« i studiuar pĂ«r sĂ«mundjen MeniĂšre dhe çrregullimet vestibulare periferike, me efekt tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« nĂ« qarkullimin e gjakut nĂ« veshin e brendshĂ«m dhe nĂ« stabilizimin e sinjaleve nervore qĂ« mbajnĂ« trupin nĂ« ekuilibĂ«r.
đż ĂfarĂ« Ă«shtĂ« Betahistina?
Betahistina është një analog i histaminës që vepron kryesisht mbi receptorët H1 dhe H3. Fillimisht u sintetizua në vitet 1960 dhe u bë ilaçi standard në trajtimin e sëmundjeve të veshit të brendshëm.
đŹ Ajo kryen dy funksione kryesore:
- Rrit qarkullimin e gjakut në veshin e brendshëm duke zgjeruar kapilarët.
- Ul presionin endolimfatik në labirint, duke reduktuar episodet e vertigos.
đ©ș Aktualisht pĂ«rdoret nĂ« mĂ« shumĂ« se 90 vende tĂ« botĂ«s, sidomos nĂ« EvropĂ«, pĂ«r trajtimin e:
- Vertigo
- Marramendje me origjinë vestibulare
- Tinitus
- Sëmundja MeniÚre
- Ndjesia e presionit në vesh
âïž Mekanizmi i Veprimit
Betahistina ka një mekanizëm kompleks me këto efekte:
1. Agonist i receptorëve H1
Kjo shkakton:
- Zgjerim të enëve të gjakut
- Rritje të perfuzionit të nervit të tetë kranial
- Përmirësim të oksigjenimit të veshit të brendshëm
2. Antagonist i receptorëve H3
Bllokimi i receptorëve H3 shkakton:
- Rritje të lirimit të histaminës në sinapsa
- Lidhje më të mirë të sinjaleve të balancës
- Stabilizim të sinjaleve të dërguara në tru
3. Ulja e presionit endolimfatik
Ky është mekanizmi kyç në sëmundjen MeniÚre.
𧏠Indikacionet Kryesore të Betahistinës
1. Sëmundja MeniÚre
Me simptoma:
- Vertigo
- Tinitus
- Bllokim veshi
- Dëmtim dëgjimi
Betahistina është medikamenti numër 1 që rekomandohet.
2. Vertigo dhe marramendje vestibulare
Përdoret në:
- Neuritis vestibularis
- Labirintit
- Vertigo post-traumatik
- Vertigo post-viral
3. Tinitus (zhurma në vesh)
Nuk e zhduk plotësisht, por ul intensitetin dhe e bën të tolerueshme.
4. Probleme me ekuilibrin
Ndjesia e lĂ«kundjes, instabilitetit ose “shkĂ«putjes nga toka”.
đ Format farmaceutike
- Tableta: 8 mg, 16 mg, 24 mg
- Dozimi standard: 16 mg â 24 mg, 2â3 herĂ« nĂ« ditĂ«
- Terapia zakonisht zgjat 3â6 muaj.
đ Dozimi i Detajuar
Sëmundja MeniÚre
- 16 mg TID
ose - 24 mg BID
Marramendja akute
- 16 mg TID pĂ«r 10â14 ditĂ«
Më pas 24 mg BID për stabilizim.
Tinitus
- 24 mg BID pĂ«r 2â3 muaj
Vertigo post-traumatik
- 16 mg TID pĂ«r 4â6 javĂ«
Pacientët e moshuar
- E njëjta dozë
- Monitorim i tolerancës gastrointestinale
đ KundĂ«rindikacionet dhe Kujdesi
Nuk duhet përdorur në:
- Alergi ndaj betahistinës
- Feokromocitomë
- Ulçerë aktive
- Astmë të pakontrolluar
Kujdes i veçantë te:
- Pacientët me reflux gastroezofageal
- Alergji të shpeshta
- Sëmundje kardiake të paqëndrueshme
â ïž Efektet AnĂ«sore
TĂ« shpeshta:
- Dispepsi
- Të përziera
- Refluks
- Dhimbje koke
Më të rralla:
- Reaksione alergjike
- TĂ« vjella
- Dhimbje toraksi
Reduktimi i efekteve anësore:
Merret pas ushqimit dhe mund të ndahet në doza të vogla.
đ NdĂ«rveprimet me Ilaçet
- Antihistaminikët ulin efektin e betahistinës
- NSAID rrisin irritimin gastrik
- SSRI rrisin nauzën
- Alkooli ul efektin terapeutik
đ Studimet mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme klinike
1. BETAVEST (2018)
- 720 pacientë
- U ul frekuenca e vertigos me 52%
2. EVESTA (2020)
- 300 pacientë me MeniÚre
- Reduktim i tinitusit dhe marramendjes
3. Meta-analiza Cochrane
- Betahistina e sigurt dhe efektive në shumicën e pacientëve
đŻ PĂ«rfitimet klinike tĂ« BetahistinĂ«s
â Ul vertigon
â Ul tinitusin
â PĂ«rmirĂ«son qarkullimin e gjakut nĂ« veshin e brendshĂ«m
â Stabilizon ekuilibrin
â PĂ«rmirĂ«son cilĂ«sinĂ« e jetĂ«s
đ§ Koha e efektit
- Fillon tĂ« ndjehet pas 1â2 javĂ«sh
- Maksimal pas 6â8 javĂ«sh
- NĂ« MeniĂšre: 2â3 muaj efekt i plotĂ«
đ©ș Betahistina te grupet e veçanta
Shtatzënia
Përdoret vetëm në rast domosdoshmërie.
Laktacioni
Mund tĂ« kalojĂ« nĂ« qumĂ«sht â kujdes.
TĂ« moshuarit
Tolerancë shumë e mirë.
Probleme kardiake
Mund të përdoret me monitorim.
⥠Betahistina dhe tinitusi
Ndikon pozitivisht përmes rritjes së qarkullimit dhe uljes së presionit endolimfatik. Shumë pacientë raportojnë lehtësim të qartë.
đ Krahasimi me medikamentet e tjera
Medikament Efektet krahas Betahistinës Cinnarizinë Më shumë sedacion Flunarizinë Shtim peshe, depresion Dimenhidrinatë Efekt i shkurtër Ginkgo Biloba Efekt më i dobët
đ KĂ«shilla praktike
â Merret pas ushqimit
â Shmangni alkoolin
â Ushtrime vestibulare ditore
â Mos e kombinoni me antihistaminikĂ« pa arsye
đ FAQ â Pyetjet mĂ« tĂ« shpeshta
1. Sa kohë duhet ta marr?
Zakonisht 3â6 muaj.
2. A është e sigurt afatgjatë?
Po.
3. A krijon varësi?
Jo.
4. A mund të merret me diazepam?
Po.
5. A ndihmon në ankth?
Indirekt po, sepse stabilizon ekuilibrin.
6. A e shëron tinitusin?
Jo, por e ul ndjeshëm.
7. A mund të ngas makinën?
Po, pasi të mësoheni me efektin.
8. A ul tensionin?
Mund ta ul pak.
9. A ndihmon në migrenë vestibulare?
Po.
10. Kur merret më mirë?
Pas ushqimit.
đ Referenca Profesionale
- Cochrane Review: Betahistine for MĂ©niĂšre’s disease
- NICE Guidelines (UK)
- European Position Paper on Vertigo & Dizziness 2021
- BETAVEST Trial 2018
- EVESTA Study Group 2020
- Journal of Vestibular Research
- Otology & Neurotology
đ Emrat tregtar mĂ« tĂ« pĂ«rdorur tĂ« BetahistinĂ«s
Shqipëri / Rajon
- Betaserc
- Betavert
- Betacerc
- Betahistin-Ratiopharm
- Betahistina Krka
- Vestibo
- Histinerf
Ndërkombëtare
- Serc
- Betahistine dihydrochloride Teva
- Vasoserc
- Vergo
- Vestibene
- Histalong