TobraDex është një medikament në formë pikash për sy që përmban dy përbërës aktivë:
- Tobramicinë 3 mg/ml, një antibiotik që lufton disa baktere.
- Deksametazon 1 mg/ml, një kortikosteroid që ul skuqjen, ënjtjen dhe inflamacionin.
Pra, TobraDex nuk është vetëm antibiotik. Ai përmban edhe kortizon dhe për këtë arsye nuk duhet përdorur pa një diagnozë të qartë ose pa këshillën e mjekut okulist.
Në fotografinë e paraqitur, produkti është suspension oftalmik me përmbajtje 5 ml. Meqë është suspension, flakoni duhet tundur mirë para çdo përdorimi.
Kujdes: TobraDex nuk është zgjedhja e duhur për çdo sy të skuqur. Në disa infeksione virale ose fungale, kortikosteroidi mund ta përkeqësojë gjendjen ose të fshehë simptomat.
Çfarë është TobraDex?
TobraDex është një kombinim mes një antibiotiku dhe një kortikosteroidi.
Tobramicina lufton bakteret që mund të shkaktojnë infeksion në sipërfaqen e syrit. Deksametazoni ul inflamacionin, skuqjen, ënjtjen dhe irritimin.
Ky kombinim përdoret kur mjeku mendon se syri ka inflamacion që kërkon kortikosteroid dhe, njëkohësisht, ka infeksion bakterial ose rrezik për zhvillimin e tij.
TobraDex mund të përdoret edhe pas disa ndërhyrjeve kirurgjikale në sy, për shembull pas operacionit të kataraktit, sipas udhëzimit të okulistit.
Si vepron TobraDex?
TobraDex vepron në dy mënyra.
Tobramicina lufton bakteret
Tobramicina është një antibiotik nga grupi i aminoglikozideve. Ajo pengon bakteret të prodhojnë proteinat që u nevojiten për t’u shumuar dhe mbijetuar.
Tobramicina nuk vepron kundër:
- Viruseve.
- Kërpudhave.
- Alergjive.
- Irritimit nga pluhuri ose tymi.
- Thatësisë së syrit.
Deksametazoni ul inflamacionin
Deksametazoni është kortikosteroid. Ai mund të ulë:
- Skuqjen.
- Ënjtjen.
- Irritimin.
- Ndjesinë e djegies.
- Inflamacionin pas një procedure okulistike.
Megjithatë, kortikosteroidi mund të ulë mbrojtjen lokale të syrit dhe të maskojë disa infeksione. Kjo është arsyeja pse TobraDex duhet përdorur vetëm kur përfitimi është më i madh se rreziku.
Për çfarë përdoret TobraDex?
TobraDex mund të përdoret kur ka inflamacion të syrit dhe njëkohësisht infeksion bakterial ose rrezik të lartë për infeksion.
Mjeku mund ta përshkruajë në raste të tilla si:
- Inflamacion i pjesës së përparme të syrit.
- Infeksion bakterial i shoqëruar me inflamacion.
- Inflamacion pas operacionit të kataraktit.
- Skuqje dhe ënjtje pas një procedure okulistike.
- Gjendje të tjera ku okulisti vlerëson se duhet antibiotik dhe kortikosteroid së bashku.
Indikacioni mund të ndryshojë në varësi të vendit dhe fletëudhëzimit të produktit. Për këtë arsye, receta e okulistit ka përparësi.
A përdoret TobraDex për konjuktivit?
Mund të përdoret vetëm në disa raste të përzgjedhura.
Jo çdo konjuktivit kërkon TobraDex. Konjuktiviti mund të jetë:
- Bakterial.
- Viral.
- Alergjik.
- I shkaktuar nga irritues të jashtëm.
Në një konjuktivit viral ose alergjik, antibiotiku zakonisht nuk ndihmon. Në disa infeksione virale, sidomos në herpesin e syrit, deksametazoni mund ta përkeqësojë gjendjen.
Prandaj, TobraDex nuk duhet përdorur vetëm sepse syri është i kuq ose ka sekrecione.
Kur nuk duhet përdorur TobraDex?
TobraDex nuk duhet përdorur nëse pacienti ka alergji ndaj tobramicinës, deksametazonit ose përbërësve të tjerë të produktit.
Gjithashtu, nuk duhet përdorur pa vlerësim specialistik kur dyshohet:
- Herpes i syrit.
- Infeksion viral i kornesë ose konjuktivës.
- Infeksion fungal i syrit.
- Infeksion nga mikobakteret.
- Infeksion i rëndë me qelb që nuk është trajtuar siç duhet.
- Dëmtim ose hollim i kornesë.
- Trup i huaj në sy.
- Traumë në sy.
Kortikosteroidi mund t’i bëjë simptomat të duken më të lehta përkohësisht, ndërsa infeksioni vazhdon të përparojë.
Kush duhet të tregojë kujdes të veçantë?
Para përdorimit të TobraDex, mjeku duhet të dijë nëse pacienti ka:
- Glaukomë.
- Presion të lartë në sy.
- Histori familjare të glaukomës.
- Diabet.
- Miopi të lartë.
- Probleme të mëparshme me kornenë.
- Operacion të fundit në sy.
- Herpes okular në të kaluarën.
- Alergji ndaj antibiotikëve aminoglikozidë.
- Miasteni gravis ose sëmundje të tjera neuromuskulare.
- Përdorim të gjatë të kortikosteroideve.
Te këta pacientë, përdorimi duhet të jetë më i kontrolluar dhe shpesh kërkon monitorim të presionit intraokular.
Si përdoret TobraDex?
Doza duhet të përcaktohet nga mjeku okulist. Ajo mund të ndryshojë sipas shkakut dhe rëndesës së gjendjes.
Doza që përdoret shpesh është:
1–2 pika në syrin e prekur çdo 4–6 orë.
Në raste më të rënda, gjatë 24–48 orëve të para, mjeku mund të rekomandojë:
1–2 pika çdo 2 orë.
Kur gjendja përmirësohet, shpeshtësia e përdorimit zakonisht zvogëlohet gradualisht.
Pacienti nuk duhet ta shtojë dozën, ta zgjasë trajtimin ose ta ndërpresë vetë pa u këshilluar me mjekun.
Pse duhet tundur flakoni?
TobraDex është suspension. Kjo do të thotë se përbërësit aktivë nuk qëndrojnë gjithmonë të shpërndarë në mënyrë të barabartë brenda flakonit.
Nëse flakoni nuk tundet, doza e medikamentit mund të mos jetë e njëtrajtshme.
Prandaj:
Tundeni mirë flakonin para çdo përdorimi.
Si hidhen saktë pikat në sy?
Për përdorimin e saktë ndiqni këta hapa:
- Lani duart me ujë dhe sapun.
- Tundeni mirë flakonin.
- Hiqni lentet e kontaktit.
- Anoni kokën pak prapa.
- Tërhiqni butësisht qepallën e poshtme.
- Hidhni pikën në hapësirën mes syrit dhe qepallës.
- Mos e prekni syrin, qerpikët ose qepallën me majën e flakonit.
- Mbyllni syrin butësisht.
- Shtypni këndin e brendshëm të syrit për 1–2 minuta.
- Mbylleni flakonin menjëherë pas përdorimit.
Shtypja e këndit të brendshëm të syrit ndihmon që më pak medikament të kalojë drejt hundës dhe qarkullimit të gjakut.
A mund të përdoren pika të tjera së bashku?
Po, por zakonisht duhet të lihet një interval prej të paktën 5 minutash mes dy llojeve të ndryshme të pikave.
Nëse përdoret edhe pomadë për sy, pomada zakonisht vendoset në fund.
Mos i përzieni dy medikamente në të njëjtin moment pa udhëzimin e mjekut.
A mund të përdoren lentet e kontaktit?
Gjatë një infeksioni ose inflamacioni të syrit, përdorimi i lenteve të kontaktit zakonisht nuk rekomandohet.
Disa formulime të TobraDex përmbajnë benzalkonium chloride, një konservues që mund:
- Të irritojë syrin.
- Të përthithet nga lentet e buta.
- Të ndryshojë ngjyrën e lenteve.
- Të ndikojë në sipërfaqen e kornesë gjatë përdorimit të zgjatur.
Kur okulisti lejon përdorimin e lenteve, ato duhet të hiqen para aplikimit dhe të rivendosen jo më herët se 15 minuta më pas.
Sa ditë përdoret TobraDex?
Kohëzgjatja e trajtimit varet nga diagnoza dhe nga përgjigjja e pacientit.
TobraDex duhet përdorur për kohën më të shkurtër të nevojshme. Përdorimi i gjatë rrit rrezikun e efekteve anësore të kortikosteroidit.
Nëse përdoret më shumë se 7–10 ditë, mund të nevojitet:
- Kontroll nga okulisti.
- Matja e presionit të syrit.
- Kontrolli i kornesë.
- Vlerësimi për infeksion sekondar.
Mos e përdorni një flakon të vjetër sa herë që syri skuqet. Një episod i ri mund të ketë shkak krejt tjetër.
Çfarë duhet bërë nëse harrohet një dozë?
Vendoseni dozën sapo ta kujtoni.
Nëse është pothuajse koha për dozën tjetër, kalojeni dozën e harruar dhe vazhdoni me orarin normal.
Mos vendosni dozë të dyfishtë.
Çfarë ndodh nëse vendosen shumë pika?
Nëse aksidentalisht vendosen më shumë pika në sy, zakonisht mund ta shpëlani syrin me ujë të vakët.
Mund të shfaqen:
- Lotim.
- Skuqje.
- Irritim.
- Kruarje.
- Ënjtje e qepallave.
Nëse medikamenti gëlltitet, sidomos nga një fëmijë, ose nëse shfaqen simptoma të rëndësishme, kërkohet këshillë mjekësore.
Antidoti
TobraDex nuk ka një antidot specifik.
Trajtimi i mbidozimit është simptomatik dhe mbështetës.
Efektet anësore të TobraDex
Shumica e pacientëve e tolerojnë mirë trajtimin kur përdoret për kohë të shkurtër dhe sipas recetës.
Megjithatë, mund të shfaqen efekte anësore.
Efektet lokale më të zakonshme
Pas vendosjes së pikave mund të ndodhin:
- Djegie e lehtë.
- Pickim.
- Irritim.
- Kruarje.
- Lotim.
- Skuqje.
- Ndjesi sikur ka rërë në sy.
- Shikim i turbullt përkohësisht.
- Ënjtje e qepallave.
- Siklet në sy.
Shikimi i turbullt menjëherë pas aplikimit mund të jetë i përkohshëm. Pacienti nuk duhet të drejtojë automjet derisa shikimi të jetë i qartë.
Efektet anësore nga deksametazoni
Kur përdoret për një kohë të gjatë, deksametazoni mund të shkaktojë:
- Rritje të presionit brenda syrit.
- Glaukomë.
- Dëmtim të nervit optik.
- Katarakt.
- Shërim më të ngadaltë të kornesë.
- Hollim të kornesë ose sklerës.
- Infeksione dytësore.
- Maskim të simptomave të infeksionit.
Rreziku është më i madh te pacientët me glaukomë, diabet, miopi të lartë ose histori familjare të glaukomës.
Efektet anësore nga tobramicina
Tobramicina mund të shkaktojë:
- Alergji lokale.
- Kruarje.
- Ënjtje të qepallave.
- Skuqje.
- Irritim të sipërfaqes së syrit.
Përdorimi i zgjatur i antibiotikut mund të favorizojë rritjen e baktereve rezistente ose të kërpudhave.
Nëse gjendja nuk përmirësohet ose përkeqësohet, diagnoza duhet rivlerësuar.
Ndërveprimet me medikamente të tjera
Përthithja e medikamentit nga syri në organizëm është zakonisht e vogël, por ndërveprimet janë të mundshme.
Tregojini mjekut nëse përdorni:
- Tobramicinë, gentamicinë, amikacinë ose antibiotikë të tjerë aminoglikozidë.
- Kortikosteroide të tjera.
- Pika të tjera me kortizon.
- Ritonavir ose cobicistat.
- Medikamente të tjera për sy.
- Anti-inflamatorë lokalë për sy.
Përdorimi i disa kortikosteroideve së bashku mund të rrisë rrezikun e presionit të lartë në sy, shërimit të ngadalësuar dhe infeksionit.
Kombinimi i kortikosteroidit me disa anti-inflamatorë lokalë mund të ndikojë në shërimin e kornesë.
TobraDex gjatë shtatzënisë
Të dhënat për përdorimin gjatë shtatzënisë janë të kufizuara.
TobraDex duhet përdorur vetëm kur mjeku vlerëson se përfitimi për nënën është më i madh se rreziku i mundshëm për fetusin.
Mos e përdorni gjatë shtatzënisë pa u këshilluar me mjekun.
TobraDex gjatë ushqyerjes me gji
Nuk dihet saktësisht se sa nga medikamenti mund të kalojë në qumështin e gjirit pas përdorimit në sy.
Mjeku duhet të vlerësojë nëse trajtimi duhet vazhduar dhe nëse ka nevojë për masa të tjera.
Shtypja e këndit të brendshëm të syrit për 1–2 minuta pas aplikimit mund të zvogëlojë përthithjen në organizëm.
Përdorimi te fëmijët
Përdorimi te fëmijët duhet të bëhet vetëm me rekomandim të mjekut.
Te fëmijët, kortikosteroidet okulare mund të rrisin presionin e syrit më shpejt se te të rriturit.
Mosha e lejuar dhe indikacioni mund të ndryshojnë sipas fletëudhëzimit të produktit në secilin vend.
Mos përdorni TobraDex te një fëmijë vetëm sepse ka sekrecione ose sy të skuqur.
Shenjat e alarmit
Kërkoni kontroll urgjent okulistik nëse shfaqen:
- Ulje e shikimit.
- Dhimbje e fortë në sy.
- Ndjeshmëri e madhe ndaj dritës.
- Njollë e bardhë në sipërfaqen e syrit.
- Ënjtje e madhe e qepallave ose fytyrës.
- Vështirësi në frymëmarrje.
- Përkeqësim i skuqjes.
- Rritje e sekrecioneve.
- Dhimbje pas përdorimit të lenteve të kontaktit.
- Të përziera, dhimbje koke dhe halo rreth dritave.
- Mungesë përmirësimi pas 48–72 orësh.
Një sy i kuq me dhimbje, fotofobi dhe ulje të shikimit nuk duhet trajtuar në shtëpi pa ekzaminim.
A mund të përdoret TobraDex pa recetë?
Nuk rekomandohet.
Edhe pse mund të ulë shpejt skuqjen dhe inflamacionin, ky përmirësim nuk do të thotë gjithmonë se sëmundja është shëruar.
Kortikosteroidi mund të fshehë përkohësisht shenjat e:
- Herpesit të syrit.
- Keratitit.
- Infeksionit fungal.
- Infeksionit bakterial të rëndë.
- Uveitit.
- Dëmtimit të kornesë.
Përdorimi pa diagnozë mund të vonojë trajtimin e duhur dhe në disa raste të rrezikojë shikimin.
Si ruhet TobraDex?
TobraDex duhet të ruhet sipas udhëzimeve në kuti dhe fletëudhëzim.
Në përgjithësi:
- Mbajeni të mbyllur mirë.
- Mos e ngrini.
- Mbajeni larg fëmijëve.
- Mos e ndani me persona të tjerë.
- Mos e prekni majën e flakonit.
- Mos e përdorni pas afatit të skadencës.
- Respektoni afatin e përdorimit pas hapjes.
Afati pas hapjes mund të ndryshojë sipas formulimit dhe tregut. Kontrolloni gjithmonë fletëudhëzimin e produktit.
Përfundim
TobraDex është një medikament i dobishëm kur inflamacioni i syrit shoqërohet me infeksion bakterial ose me rrezik të lartë për infeksion.
Tobramicina lufton bakteret, ndërsa deksametazoni ul inflamacionin.
Megjithatë, prania e kortikosteroidit kërkon kujdes. TobraDex nuk duhet përdorur për çdo sy të kuq dhe nuk duhet marrë pa recetë ose pa diagnozë.
Kur përdoret në mënyrë të gabuar ose për një kohë të gjatë, mund të rrisë presionin e syrit, të vonojë shërimin dhe të maskojë infeksione serioze.
Pyetje të shpeshta
A është TobraDex antibiotik?
Po, përmban tobramicinë, por përmban edhe deksametazon, që është kortikosteroid.
A përdoret për çdo konjuktivit?
Jo. Përdoret vetëm kur mjeku mendon se ka inflamacion që kërkon kortikosteroid dhe infeksion bakterial ose rrezik për infeksion.
A përdoret për konjuktivit viral?
Në përgjithësi jo. Në disa infeksione virale, kortikosteroidi mund ta përkeqësojë gjendjen.
Sa herë në ditë përdoret?
Shpesh përdoret 1–2 pika çdo 4–6 orë, por doza duhet përcaktuar nga okulisti.
A duhet tundur flakoni?
Po. TobraDex është suspension dhe duhet tundur para çdo përdorimi.
A mund të përdoret me lente kontakti?
Lentet zakonisht duhen shmangur gjatë infeksionit ose inflamacionit të syrit.
A mund të rrisë presionin në sy?
Po. Përdorimi i zgjatur mund të rrisë presionin intraokular dhe të shkaktojë glaukomë.
A shkakton turbullim të shikimit?
Mund të shkaktojë turbullim të përkohshëm menjëherë pas vendosjes së pikave.
Sa ditë mund të përdoret?
Vetëm për kohën e përshkruar nga mjeku. Përdorimi i zgjatur kërkon kontroll okulistik.
Çfarë duhet bërë nëse syri nuk përmirësohet?
Nëse nuk ka përmirësim pas 48–72 orësh ose gjendja përkeqësohet, duhet të bëhet kontroll okulistik.
Referenca
- TobraDex – Summary of Product Characteristics. Electronic Medicines Compendium.
- TobraDex Ophthalmic Suspension – Prescribing Information.
- DailyMed – Tobramycin and dexamethasone ophthalmic suspension.
- TobraDex – Patient Information Leaflet.
- U.S. Food and Drug Administration – Ophthalmic tobramycin and dexamethasone product information.
Disclaimer
Ky artikull ka vetëm qëllim informues dhe nuk zëvendëson vizitën, ekzaminimin ose recetën e mjekut okulist. TobraDex përmban antibiotik dhe kortikosteroid dhe nuk duhet përdorur për çdo skuqje të syrit. Doza dhe kohëzgjatja e trajtimit duhet të përcaktohen individualisht nga mjeku.
