Verquvo® është emri tregtar i vericiguat, një medikament relativisht i ri në trajtimin e disa pacientëve me insuficiencë kardiake kronike me fraksion ejeksioni të reduktuar. Ai nuk është një zëvendësues i terapisë standarde të insuficiencës kardiake, por një terapi shtesë që mund të përdoret te pacientët me rrezik të lartë, veçanërisht pas një përkeqësimi të fundit të sëmundjes.
Vericiguat bën pjesë në një klasë të veçantë barnash të quajtur stimulues të guanilat-ciklazës së tretshme – soluble guanylate cyclase, sGC stimulators.
Në Europë Verquvo disponohet në tableta 2.5 mg, 5 mg dhe 10 mg.
Pika kryesore: Verquvo nuk është një ilaç që duhet nisur thjesht sepse pacienti ka insuficiencë kardiake. Ai përdoret kryesisht në një grup të përzgjedhur pacientësh me insuficiencë kardiake sistolike që kanë pasur një përkeqësim të fundit klinik.
Çfarë është Verquvo?
Substanca aktive e Verquvo është:
Vericiguat
Ai është një stimulues oral i soluble guanylate cyclase – sGC, enzimë që luan rol të rëndësishëm në rrugën biologjike:
NO → sGC → cGMP
Kjo rrugë ndikon në:
- tonusin vaskular;
- funksionin endotelial;
- relaksimin e enëve të gjakut;
- funksionin kardiak;
- proceset e fibrozës dhe remodelimit të miokardit.
Në insuficiencën kardiake, sinjalizimi i oksidit nitrik dhe cGMP mund të jetë i dëmtuar. Vericiguat stimulon direkt sGC dhe njëkohësisht rrit ndjeshmërinë e saj ndaj oksidit nitrik endogjen.
Rezultati është rritja e prodhimit të cGMP dhe përmirësimi i sinjalizimit vaskular dhe kardiak. (AHA Journals)
Për çfarë përdoret Verquvo?
Verquvo përdoret tek të rriturit me insuficiencë kardiake kronike simptomatike me fraksion ejeksioni të reduktuar, veçanërisht pas një episodi të fundit të përkeqësimit të insuficiencës kardiake.
Sipas indikacionit europian, bëhet fjalë kryesisht për pacientë që kanë pasur një përkeqësim të fundit të sëmundjes që ka kërkuar terapi intravenoze, zakonisht diuretikë IV. (European Medicines Agency (EMA))
FDA e përcakton indikacionin si reduktim të rrezikut për:
- vdekje kardiovaskulare;
- hospitalizim për insuficiencë kardiake,
tek të rriturit me insuficiencë kardiake kronike simptomatike dhe EF <45%, pas hospitalizimit për insuficiencë kardiake ose nevojës për diuretikë intravenozë ambulatorë. (FDA Access Data)
Verquvo nuk zëvendëson terapinë bazë të insuficiencës kardiake
Kjo është një pikë shumë e rëndësishme.
Vericiguat nuk duhet parë si alternativë ndaj katër shtyllave kryesore të trajtimit modern të HFrEF.
Pacienti zakonisht duhet të ketë të optimizuar, kur nuk ka kundërindikacione:
- ARNI, ACE-inhibitor ose ARB;
- beta-bllokues;
- antagonist të receptorit mineralokortikoid – MRA;
- inhibitor SGLT2.
Diuretikët përdoren sipas nevojës për kontrollin e kongjestionit.
Vericiguat mund të konsiderohet si terapi shtesë te pacientë të përzgjedhur që vazhdojnë të kenë rrezik të lartë pas një episodi të përkeqësimit të insuficiencës kardiake.
Udhëzimi AHA/ACC/HFSA e klasifikon përdorimin e vericiguat te pacientë të përzgjedhur me HFrEF, përkeqësim të fundit dhe terapi të optimizuar, si rekomandim Class IIb, Level B-R. (AHA Journals)
Si vepron Vericiguat?
Në kushte normale, endoteli prodhon nitric oxide – NO.
NO aktivizon soluble guanylate cyclase.
Kjo rrit nivelin intracelular të cyclic guanosine monophosphate – cGMP.
cGMP kontribuon në:
- vazodilatacion;
- funksionin e endotelit;
- reduktimin e tonusit vaskular;
- kontrollin e remodelimit të miokardit;
- modulimin e fibrozës.
Në insuficiencën kardiake kjo rrugë mund të jetë e reduktuar.
Vericiguat:
1. stimulon direkt sGC;
dhe
2. e bën sGC më të ndjeshme ndaj NO endogjen.
Kjo e dallon mekanizmin e tij nga shumica e terapive të tjera të insuficiencës kardiake. (New England Journal of Medicine)
Dozimi i Verquvo
Doza duhet individualizuar sipas tolerancës dhe tensionit arterial.
Doza fillestare
Sipas informacionit aktual europian:
5 mg një herë në ditë me ushqim
është doza e zakonshme fillestare.
Në pacientët me rrezik për hipotension simptomatik mund të përdoret:
2.5 mg një herë në ditë.
Më pas doza zakonisht dyfishohet afërsisht çdo dy javë, nëse tolerohet.
Skema tipike është:
2.5 mg → 5 mg → 10 mg një herë në ditë
ose, kur fillohet direkt me 5 mg:
5 mg → 10 mg një herë në ditë.
Doza target
10 mg një herë në ditë. (European Medicines Agency (EMA))
Pse Verquvo duhet marrë me ushqim?
Vericiguat rekomandohet të merret me ushqim.
Ushqimi rrit dhe stabilizon përthithjen e medikamentit, duke reduktuar variabilitetin farmakokinetik.
Prandaj këshilla praktike është:
Verquvo merret një herë në ditë, çdo ditë afërsisht në të njëjtën kohë dhe gjatë një vakti.
Nëse pacienti nuk mund ta gëlltisë tabletën
Tableta Verquvo mund të:
- shtypet;
- përzihet me ujë;
- merret menjëherë pas përgatitjes.
Kjo mund të jetë e dobishme te pacientët me vështirësi në gëlltitje. (Medicines.org.uk)
Çfarë ndodh nëse harrohet një dozë?
Nëse pacienti harron dozën:
- mund ta marrë sapo ta kujtojë brenda së njëjtës ditë;
- nëse dita ka kaluar, vazhdon me dozën e radhës.
Nuk duhet të merren dy doza në të njëjtën ditë.
Para fillimit të Verquvo: çfarë duhet kontrolluar?
Në praktikë, përpara fillimit duhet të vlerësohen së paku:
Tensioni arterial
Vericiguat mund të ulë tensionin.
Trajtimi nuk duhet iniciuar kur SBP është <100 mmHg sipas SmPC europiane. (Medicines.org.uk)
Funksioni renal
Kontrollohen:
- kreatinina;
- eGFR;
- elektrolitet.
Funksioni hepatik
Sidomos kur ka histori të sëmundjeve hepatike.
Statusi i volumit
Hipovolemia mund të rrisë rrezikun e hipotensionit.
Medikamentet e tjera
Në veçanti:
- antihipertensivët;
- nitratet;
- PDE5 inhibitorët;
- riociguat ose stimulues të tjerë të sGC.
Funksioni renal dhe Verquvo
Një veçori praktike e vericiguat është se nuk kërkohet rregullim doze në insuficiencën renale për sa kohë:
eGFR ≥15 mL/min/1.73 m²
dhe pacienti nuk është në dializë.
Vericiguat nuk rekomandohet kur:
- eGFR është <15 mL/min/1.73 m² në momentin e fillimit;
- pacienti është në dializë.
Këto grupe nuk janë studiuar mjaftueshëm. (Medicines.org.uk)
Funksioni hepatik
Nuk kërkohet modifikim i dozës në:
- dëmtim të lehtë hepatik;
- dëmtim të moderuar hepatik.
Por vericiguat nuk rekomandohet në dëmtim të rëndë hepatik, sepse të dhënat janë të pamjaftueshme. (Medicines.org.uk)
Kundërindikacionet
Verquvo nuk duhet përdorur në:
1. Hipersensitivitet ndaj vericiguat
ose ndonjë përbërësi të preparatit.
2. Përdorim njëkohësisht me stimulues të tjerë të sGC
Shembulli klasik është:
riociguat.
Kombinimi është i kundërindikuar. (Medicines.org.uk)
3. Shtatzëni
Në informacionin amerikan shtatzënia është kundërindikacion formal për shkak të potencialit për toksicitet embrio-fetal. Në informacionin europian rekomandohet që vericiguat të mos përdoret gjatë shtatzënisë dhe te gratë me potencial riprodhues që nuk përdorin kontracepsion. (FDA Access Data)
Verquvo dhe hipotensioni
Hipotensioni është një nga efektet anësore më të rëndësishme klinikisht.
Rreziku duhet vlerësuar veçanërisht në pacientët me:
- tension arterial të ulët;
- dehidratim;
- hipovolemi;
- terapi intensive diuretike;
- histori hipotensioni;
- disfunksion autonom;
- obstruksion të rëndë të daljes së ventrikulit të majtë;
- përdorim të shumë antihipertensivëve;
- nitrate.
Nëse gjatë trajtimit shfaqen:
- marramendje;
- dobësi;
- presinkopë;
- sinkopë;
- SBP <90 mmHg;
duhet rivlerësuar terapia dhe statusi hemodinamik.
SmPC rekomandon që në rast të hipotensionit simptomatik ose SBP <90 mmHg të konsiderohet ulja e përkohshme e dozës ose ndërprerja e vericiguat. (Medicines.org.uk)
Efektet anësore të Verquvo
Efektet e padëshiruara më të njohura janë:
Hipotensioni
Mund të manifestohet me:
- marramendje;
- dobësi;
- ndjenjë të fikëti;
- presinkopë;
- sinkopë.
Anemia
Është gjithashtu ndër reaksionet më të shpeshta të raportuara.
Në informacionin e FDA, hipotensioni dhe anemia janë reaksionet më të zakonshme të raportuara me frekuencë ≥5%. (FDA Access Data)
Prandaj një hemogramë periodike mund të jetë e arsyeshme në kontekstin klinik, sidomos kur pacienti ka simptoma që sugjerojnë anemi.
Ndërveprimet me medikamente
Riociguat
❌ Nuk duhet kombinuar.
Të dyja barnat stimulojnë soluble guanylate cyclase.
Kombinimi është i kundërindikuar për shkak të rrezikut të tepruar hemodinamik. (Medicines.org.uk)
Verquvo dhe sildenafil
Këtu duhet kujdes i veçantë.
PDE5 inhibitorët përfshijnë:
- sildenafil;
- tadalafil;
- vardenafil;
- avanafil.
Kombinimi vericiguat + PDE5 inhibitor nuk është studiuar në mënyrë adekuate tek pacientët me insuficiencë kardiake dhe nuk rekomandohet, sepse mund të rrisë rrezikun për hipotension simptomatik. (Medicines.org.uk)
Kjo është veçanërisht e rëndësishme kur pacientët nuk raportojnë spontanisht përdorimin e sildenafilit ose tadalafilit.
Nitratet
Përdorimi i nitrateve nuk është një kundërindikacion absolut i njëjtë si riociguat, por kombinimi mund të rrisë efektin hipotensiv.
Duhet treguar kujdes me:
- nitroglicerinë;
- isosorbide mononitrate;
- isosorbide dinitrate.
Sidomos në pacientë me presion arterial të ulët.
Aspirina
Në studimet farmakologjike, vericiguat nuk ka treguar ndryshim klinikisht të rëndësishëm në:
- kohën e gjakderdhjes;
- agregimin trombocitar
kur është kombinuar me aspirinën. (Medicines.org.uk)
Warfarina
Vericiguat nuk ka treguar efekt klinikisht të rëndësishëm mbi aktivitetin antikoagulant të warfarinës në studimet e ndërveprimit farmakologjik. (Medicines.org.uk)
Kjo nuk eliminon nevojën për monitorimin standard të INR tek pacientët që përdorin warfarinë.
Digoxina
Nuk është gjetur ndërveprim farmakokinetik klinikisht domethënës midis vericiguat dhe digoxinës. (Medicines.org.uk)
Omeprazoli dhe antacidet
Preparatet që rrisin pH gastrik si:
- omeprazoli;
- H2-bllokuesit;
- antacidet me aluminium/magnez
nuk duket se ndryshojnë në mënyrë klinikisht të rëndësishme ekspozimin ndaj vericiguat, kur Verquvo merret siç rekomandohet me ushqim. (Medicines.org.uk)
Verquvo në shtatzëni
Vericiguat duhet shmangur gjatë shtatzënisë.
Studimet në kafshë kanë treguar toksicitet riprodhues dhe ekziston potencial për dëmtim fetal.
FDA kërkon që gratë me potencial riprodhues:
- të përjashtojnë shtatzëninë përpara fillimit të trajtimit;
- të përdorin kontracepsion efektiv gjatë trajtimit;
- ta vazhdojnë kontracepsionin për 1 muaj pas ndërprerjes së Verquvo. (FDA Access Data)
Verquvo gjatë ushqyerjes me gji
Nuk dihet nëse vericiguat kalon në qumështin e njeriut.
Ai është identifikuar në qumështin e kafshëve eksperimentale dhe nuk mund të përjashtohet rreziku për foshnjën.
Prandaj duhet bërë një vendim individual ndërmjet:
- vazhdimit të ushqyerjes me gji;
- ose vazhdimit të vericiguat,
duke vlerësuar përfitimin dhe rrezikun. (Medicines.org.uk)
Çfarë tregoi studimi VICTORIA?
Evidenca kryesore për vericiguat vjen nga studimi VICTORIA.
Në studim u përfshinë 5,050 pacientë me:
- insuficiencë kardiake kronike;
- EF <45%;
- NYHA II–IV;
- nivele të rritura të peptideve natriuretike;
- përkeqësim të fundit të insuficiencës kardiake.
Pacientët morën:
vericiguat + terapi standarde
ose
placebo + terapi standarde.
Rezultati primar ishte kombinimi i:
vdekjes kardiovaskulare ose hospitalizimit të parë për insuficiencë kardiake.
Ai ndodhi te:
35.5% me vericiguat
krahasuar me
38.5% me placebo.
Hazard ratio ishte:
HR 0.90
me CI 95% 0.82–0.98.
Pra u vu re rreth 10% reduktim relativ i rrezikut për endpoint-in e kombinuar. (New England Journal of Medicine)
Çfarë nuk tregoi VICTORIA?
Kjo duhet theksuar për të mos mbivlerësuar efektin.
Vetëm vdekja kardiovaskulare ishte:
- 16.4% me vericiguat;
- 17.5% me placebo;
dhe diferenca individualisht nuk ishte statistikisht bindëse.
Përfitimi kryesor i studimit erdhi nga endpoint-i i kombinuar i vdekjes kardiovaskulare dhe hospitalizimit për insuficiencë kardiake. (New England Journal of Medicine)
Pra nuk është korrekte ta përshkruajmë Verquvo thjesht si një medikament që “ul mortalitetin”.
Për cilin pacient duhet menduar praktikisht për Verquvo?
Një profil tipik mund të jetë:
Pacient me:
- HFrEF;
- simptoma persistente;
- EF <45%;
- terapi bazë të insuficiencës kardiake të optimizuar sa është e mundur;
- hospitalizim të fundit për përkeqësim të HF;
ose
- nevojë të fundit për diuretik intravenoz për dekompensim;
dhe që vazhdon të konsiderohet me rrezik të lartë për rehospitalizim.
Ky është pacienti tek i cili diskutimi për vericiguat ka më shumë kuptim klinik.
Kur Verquvo nuk është zgjedhja e parë?
Nuk do ta konsideroja automatikisht në:
- HFrEF të sapodiagnostikuar pa terapi bazë të optimizuar;
- pacient stabil pa episode të fundit përkeqësimi;
- hipotension të rëndësishëm;
- SBP <100 mmHg në fillim;
- pacient në dializë;
- eGFR <15 mL/min/1.73m²;
- insuficiencë hepatike të rëndë;
- shtatzëni;
- përdorim të riociguat.
Dhe sidomos nuk duhet përdorur për të kompensuar faktin që pacienti ende nuk merr terapitë bazë që kanë evidencë më të fortë prognostike.
Monitorimi gjatë trajtimit
Në praktikë do të monitoroja:
Tensionin arterial
Veçanërisht pas fillimit dhe çdo rritjeje doze.
Simptomat
- marramendje;
- presinkopë;
- sinkopë;
- lodhje e pazakontë.
Hemogramën
Sidomos kur dyshohet anemi.
Funksionin renal
Kreatinina dhe eGFR sipas profilit të pacientit.
Elektrolitet
Jo sepse vericiguat është një shkaktar i madh i çrregullimeve elektrolitike, por sepse pacientët me HF zakonisht marrin diuretikë, MRA, RAAS/ARNI dhe terapi të tjera që kërkojnë monitorim.
Statusin e volumit
Hipovolemia mund të favorizojë hipotensionin.
Red flags gjatë trajtimit
Pacienti duhet të kërkojë vlerësim mjekësor të shpejtë nëse zhvillon:
- sinkopë;
- hipotension të rëndë;
- dispne progresive;
- edemë që përkeqësohet shpejt;
- rritje të shpejtë të peshës;
- dhimbje gjoksi;
- konfuzion;
- oliguri;
- palpitacione me instabilitet;
- shenja të shokut ose hipoperfuzionit.
Këto simptoma mund të lidhen më shumë me përkeqësimin e insuficiencës kardiake sesa drejtpërdrejt me Verquvo dhe nuk duhet atribuar automatikisht medikamentit.
Çfarë bëhet në rast mbidozimi?
Nuk ekziston një antidot specifik për vericiguat.
Problemi kryesor i pritshëm është:
hipotensioni.
Menaxhimi është kryesisht suportiv:
- ndërprerja e medikamentit;
- monitorim hemodinamik;
- EKG;
- vlerësim i perfuzionit;
- korrigjim me shumë kujdes i hipovolemisë kur është e pranishme;
- trajtimi i hipotensionit sipas gjendjes klinike.
Te pacienti me insuficiencë kardiake, dhënia agresive e lëngjeve mund të përkeqësojë kongjestionin pulmonar, ndaj duhet individualizuar.
Hemodializa nuk pritet të jetë një metodë efektive e eliminimit për shkak të karakteristikave farmakokinetike dhe lidhjes së lartë proteinike të medikamentit.
Verquvo 2.5 mg, 5 mg dhe 10 mg – pse ekzistojnë tri doza?
Tre formulimet nuk janë tre terapi të ndryshme.
Ato shërbejnë kryesisht për titrimin gradual të trajtimit.
2.5 mg
Mund të përdoret si dozë fillestare te pacientët me rrezik më të lartë për hipotension.
5 mg
Doza e zakonshme fillestare sipas informacionit aktual europian dhe amerikan.
10 mg
Doza target e mirëmbajtjes kur tolerohet.
Objektivi nuk është domosdoshmërisht “sa më shumë, aq më mirë”, por arritja e 10 mg/ditë kur toleranca hemodinamike e lejon. (FDA Access Data)
Pyetje të shpeshta – FAQ
A është Verquvo diuretik?
Jo.
Vericiguat nuk është diuretik dhe nuk largon drejtpërdrejt lëngjet nga organizmi.
A zëvendëson furosemidin?
Jo.
Furosemidi përdoret për kontrollin e kongjestionit dhe edemave. Vericiguat ka mekanizëm krejtësisht tjetër.
A mund të përdoret bashkë me Entresto?
Në shumë pacientë po, kur është klinikisht e përshtatshme.
Vericiguat në studimin VICTORIA është përdorur mbi terapinë standarde të insuficiencës kardiake.
A mund të përdoret me dapagliflozin ose empagliflozin?
Në praktikën moderne, vericiguat është terapi shtesë dhe nuk zëvendëson SGLT2 inhibitorët kur ato indikohen dhe tolerohen.
A mund të merret me sildenafil?
Kombinimi nuk rekomandohet, kryesisht për shkak të mundësisë së hipotensionit simptomatik. (Medicines.org.uk)
A mund të merret me riociguat?
Jo.
Ky kombinim është i kundërindikuar.
A ul tensionin?
Mund ta ulë.
Prandaj tensioni arterial është një nga parametrat kryesorë që duhet vlerësuar para dhe gjatë trajtimit.
A mund të fillojë kur tensioni është 90/60 mmHg?
Në përgjithësi jo.
SmPC europiane rekomandon që trajtimi të mos iniciohet me SBP <100 mmHg. (Medicines.org.uk)
A duhet marrë me ushqim?
Po.
Verquvo rekomandohet të merret me ushqim.
Sa herë në ditë merret?
Një herë në ditë.
Cila është doza maksimale?
Doza target e rekomanduar është:
10 mg një herë në ditë.
Ka antidot?
Jo.
Nuk ekziston antidot specifik për vericiguat.
Përmbledhje
Verquvo – vericiguat është një stimulues i soluble guanylate cyclase i zhvilluar për pacientë të përzgjedhur me insuficiencë kardiake kronike simptomatike dhe fraksion ejeksioni të reduktuar që kanë pasur një përkeqësim të fundit të insuficiencës kardiake.
Ai:
- stimulon rrugën sGC–cGMP;
- merret një herë në ditë me ushqim;
- titrohet zakonisht drejt 10 mg/ditë;
- mund të reduktojë rrezikun e kombinimit të hospitalizimit për HF dhe vdekjes kardiovaskulare në pacientë të përzgjedhur;
- nuk zëvendëson katër shtyllat bazë të terapisë moderne të HFrEF;
- kërkon kujdes të veçantë për hipotensionin;
- nuk duhet kombinuar me riociguat;
- kombinimi me PDE5 inhibitorë si sildenafil/tadalafil nuk rekomandohet;
- duhet shmangur në shtatzëni;
- nuk ka antidot specifik.
Studimi VICTORIA tregoi një përfitim modest por klinikisht të rëndësishëm në një popullatë me rrezik të lartë pas përkeqësimit të insuficiencës kardiake: endpoint-i i kombinuar i vdekjes kardiovaskulare ose hospitalizimit për HF ishte 35.5% me vericiguat kundrejt 38.5% me placebo. (New England Journal of Medicine)
Referenca
- European Medicines Agency. Verquvo – vericiguat, European Public Assessment Report. EMA. (European Medicines Agency (EMA))
- Verquvo – Summary of Product Characteristics, updated SmPC. (Medicines.org.uk)
- Armstrong PW, et al. Vericiguat in Patients with Heart Failure and Reduced Ejection Fraction. N Engl J Med. 2020;382:1883–1893. (New England Journal of Medicine)
- Heidenreich PA, et al. 2022 AHA/ACC/HFSA Guideline for the Management of Heart Failure. Circulation. (AHA Journals)
- European Society of Cardiology. 2021 ESC Guidelines for acute and chronic heart failure dhe 2023 Focused Update. (Escardio)
- U.S. FDA. VERQUVO prescribing information, version 2026. (FDA Access Data)
Disclaimer
Ky material është për informim dhe edukim mjekësor dhe nuk zëvendëson konsultën, ekzaminimin apo vendimin individual të mjekut. Verquvo është medikament me recetë dhe trajtimi duhet të fillohet, titrohet dhe monitorohet nga mjeku, duke marrë parasysh tensionin arterial, funksionin renal/hepatik, terapinë shoqëruese dhe gjendjen klinike të pacientit. Mos filloni, ndërprisni ose ndryshoni dozën e vericiguat pa konsultë mjekësore.
Dr Asclepius | www.doctorerio.com
