Artikuj Mjekësorë

đŸ©ș GASTRITI – INFLAMACIONI I STOMAKUT DHE PASOJAT E TIJ

01 NĂ«n 2025 ‱ Artikuj MjekĂ«sorĂ«

đŸ‘šâ€âš•ïž Nga Dr. Erion Hamiti – Asclepius Press

🌿 PĂ«rkufizimi

Gastriti është një inflamacion i mukozës së stomakut, që mund të jetë akut ose kronik, dhe përfshin një spektër të gjerë ndryshimesh nga irritimi i lehtë deri te ulceracioni dhe atrofia mukozale. Ai shkaktohet nga dëmtime të mbrojtjes së mukozës gastrike ndaj acidit klorhidrik, pepsinës ose faktorëve të tjerë irritues.

Në varësi të shkakut dhe kohëzgjatjes, gastriti mund të shfaqet si:
đŸŒȘ Gastrit akut – inflamacion i shpejtĂ«, shpesh i kthyeshĂ«m, i shkaktuar nga irritues kimikĂ«, alkool, medikamente ose stresi.
🌋 Gastrit kronik – inflamacion i zgjatur qĂ« çon nĂ« dĂ«mtim progresiv tĂ« qelizave tĂ« mukozĂ«s, shpesh i lidhur me infeksionin nga Helicobacter pylori.

⚙ Anatomia dhe fiziologjia e stomakut

Stomaku është një organ muskulor që sekreton:

  • Acid klorhidrik (HCl) qĂ« ndihmon tretjen dhe eliminimin e mikrobeve.
  • PepsinĂ«, njĂ« enzimĂ« qĂ« tret proteinat.
  • Mukus mbrojtĂ«s dhe bikarbonat, qĂ« krijojnĂ« njĂ« shtresĂ« mbrojtĂ«se ndaj acidit.

Kur ky ekuilibër prishet, mukoza dëmtohet dhe shfaqet gastriti.

🔬 Patofiziologjia

đŸ§« Inflamacioni fillon kur faktorĂ«t agresivĂ« (acidi, alkooli, medikamentet, bakteret) tejkalojnĂ« faktorĂ«t mbrojtĂ«s tĂ« mukozĂ«s (mukusi, qarkullimi lokal i gjakut dhe prostaglandinat).
🔬 DĂ«mtimi çon nĂ« infiltrimin e qelizave inflamatore (neutrofile, limfocite, plazmocite).
📉 Me kalimin e kohĂ«s, mukoza humbet aftĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« rigjeneruar veten dhe krijohen erozione ose ulçera.

🧬 Shkaqet kryesore

🩠 Helicobacter pylori – bakter spiral qĂ« kolonizon mukozĂ«n gastrike dhe prodhon toksina qĂ« dĂ«mtojnĂ« qelizat epiteliale.
💊 Barnat antiinflamatore jo steroidale (NSAID) si aspirina, ibuprofeni, diklofenaku – ulin prodhimin e prostaglandinave mbrojtĂ«se.
đŸ· Alkooli – irriton direkt mukozĂ«n dhe rrit sekretimin e acidit.
🚬 Duhani – dĂ«mton qarkullimin lokal dhe rrit aciditetin.
☠ Stresi i rĂ«ndĂ« fizik – trauma, djegie, operacione (ulçera stresi).
⚕ SĂ«mundje autoimune – antitrupat sulmojnĂ« qelizat parietale qĂ« prodhojnĂ« faktor intrinsek.
đŸ§Ș Refluksi biliar – kthim i lĂ«ngjeve biliare nga duodenumi nĂ« stomak.
🍔 DietĂ« e pabalancuar – ushqime shumĂ« tĂ« yndyrshme, pikante ose me konservantĂ«.

🌋 Llojet e gastritit

đŸ”„ Gastriti akut – zakonisht kalimtar, shfaqet pas konsumit tĂ« alkoolit, NSAID-ve ose stresi tĂ« fortĂ«.
🌿 Gastriti kronik tip A (autoimun) – prek fundusin dhe trupin e stomakut; çon nĂ« mungesĂ« tĂ« vitaminĂ«s B12 dhe anemi pernicioze.
🩠 Gastriti kronik tip B (infektiv) – shkaktohet nga H. pylori; mĂ« i zakonshmi nĂ« botĂ«.
🌊 Gastriti kimik (refluks biliar) – pĂ«r shkak tĂ« kthimit tĂ« lĂ«ngjeve duodenale nĂ« stomak.
⚡ Gastriti eroziv – shoqĂ«rohet me dĂ«mtime sipĂ«rfaqĂ«sore dhe gjakderdhje mikroskopike.

đŸ€’ Simptomat klinike

đŸ€ą Dhimbje ose djegie nĂ« pjesĂ«n e sipĂ«rme tĂ« barkut (epigastrium).
đŸ”„ Urth, ndjesi aciditeti ose refluks.
đŸœïž Fryrje barku, gazra, ndjenjĂ« ngopjeje tĂ« hershme.
đŸ€ź TĂ« pĂ«rziera, ndonjĂ«herĂ« me tĂ« vjella.
😮 Humbje oreksi dhe lodhje.
đŸ©ž NĂ« raste tĂ« rĂ«nda: jashtĂ«qitje me ngjyrĂ« tĂ« zezĂ« (melena) ose tĂ« vjella me gjak.

Simptomat shpesh përkeqësohen pas ushqimeve pikante, alkoolit, kafesë ose ilaçeve kundër dhimbjeve.

đŸ©ș Diagnostikimi

🧠 Anamneza dhe ekzaminimi fizik – vlerĂ«simi i simptomave dhe faktorĂ«ve irritues.
🔬 Endoskopia (Gastroskopia) – metoda mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r vlerĂ«simin direkt tĂ« mukozĂ«s gastrike.
đŸ§« Biopsia – merr mostra pĂ«r zbulimin e H. pylori dhe ndryshimeve histologjike.
💹 Testi i frymĂ«marrjes me ureazĂ« – identifikon infeksionin aktiv me H. pylori.
đŸ’© Analiza e antigjenit tĂ« H. pylori nĂ« feçe.
đŸ©ž Analiza laboratorike – kontroll pĂ«r anemi, B12, ferritinĂ« dhe antitrupa autoimunĂ«.

⚕ Trajtimi

🎯 QĂ«llimi i trajtimit Ă«shtĂ« eliminimi i shkakut, qetĂ«simi i inflamacionit dhe mbrojtja e mukozĂ«s gastrike.

💊 Eradikimi i Helicobacter pylori
🩠 Kombinim i tre barnave pĂ«r 14 ditĂ«:

  • Inhibitor i pompĂ«s protonike (IPP): Omeprazol, Pantoprazol ose Esomeprazol.
  • Antibiotik 1: KlaritromicinĂ«.
  • Antibiotik 2: AmoksicilinĂ« ose Metronidazol.

💊 Ulje e aciditetit gastrik

  • IPP (omeprazol, pantoprazol, lansoprazol).
  • Bllokues H2 (ranitidinĂ«, famotidinĂ«).

💊 Mbrojtja e mukozĂ«s

  • Sucralfat, bismut, alginate.
  • Prostaglandina sintetike (misoprostol) pĂ«r pacientĂ«t qĂ« pĂ«rdorin NSAID.

đŸ„— Ndryshime dietike

  • Shmangni alkoolin, duhanin, kafenĂ« dhe ushqimet pikante.
  • Mos hani me nxitim dhe shmangni darkat e vona.
  • Konsumoni vakte tĂ« vogla e tĂ« shpeshta.
  • Rritni konsumimin e frutave, perimeve dhe ujit.

🧬 Komplikacionet e gastritit tĂ« patrajtuar

⚠ Ulçera gastrike ose duodenale.
⚠ Hemorragji digjestive.
⚠ Anemi nga mungesa e hekurit ose vitaminĂ«s B12.
⚠ Atrofi mukozale dhe metaplazi intestinale (rrezik pĂ«r kancer gastrik).
⚠ Perforim i murit tĂ« stomakut (rrallĂ«, por urgjencĂ« mjekĂ«sore).

đŸŒ± Parandalimi

đŸ„— Ushqyerje e balancuar me pak yndyrna dhe ushqime tĂ« skuqura.
🚭 NdĂ«rprerja e duhanit.
đŸ· Kufizimi i konsumit tĂ« alkoolit.
💊 Mosmarrja e ilaçeve kundĂ«r dhimbjes pa kĂ«shillĂ« mjeku.
😮 Menaxhimi i stresit pĂ«rmes pushimit dhe aktivitetit fizik tĂ« moderuar.
đŸ©ș Kontroll periodik te mjeku nĂ«se keni histori tĂ« ulçerĂ«s ose simptoma tĂ« vazhdueshme.

💬 FAQ

❓ A mund tĂ« shĂ«rohet gastriti?
✅ Po. NĂ« shumicĂ«n e rasteve, gastriti akut shĂ«rohet plotĂ«sisht me trajtim tĂ« duhur dhe shmangie tĂ« shkakut.

❓ A Ă«shtĂ« H. pylori i rrezikshĂ«m?
🩠 Po. Ai mund tĂ« çojĂ« nĂ« gastrit kronik, ulçerĂ« dhe, nĂ« disa raste, kancer gastrik.

❓ A duhet bĂ«rĂ« dietĂ« strikte?
đŸČ Jo shumĂ« e ashpĂ«r, por duhet shmangur alkooli, ushqimet pikante dhe yndyrnat.

❓ A ndikon stresi?
🧠 Po. Stresi rrit sekretimin e acidit dhe dĂ«mton qarkullimin mukozal, duke pĂ«rkeqĂ«suar simptomat.

❓ A Ă«shtĂ« i trashĂ«gueshĂ«m gastriti?
🧬 VetĂ« gastriti jo, por predispozicioni pĂ«r reagime autoimune ose infeksione mund tĂ« ketĂ« komponent gjenetik.

📚 Referenca

📘 World Gastroenterology Organization (WGO) – Guidelines for Helicobacter pylori and Gastritis, 2024
📗 UpToDate – Clinical Manifestations and Diagnosis of Gastritis, 2025 Edition
📙 American College of Gastroenterology – Management of Dyspepsia and Gastritis, 2024
📕 Goodman & Gilman’s Pharmacological Basis of Therapeutics, 14th Edition
📓 New England Journal of Medicine – Helicobacter pylori and Gastric Disease, 2023

đŸ§Ÿ PĂ«rgatiti:
Dr. Erion Hamiti – Mjek Familje
Asclepius Press – Artikuj MjekĂ«sorĂ«

Autori

Dr Erion Hamiti

✓ Rishikuar klinikisht / Doctor Verified

Dr. Erion Hamiti — mjek familjeje me eksperiencĂ« klinike nĂ« kujdesin parĂ«sor. Asclepius Press synon edukim mjekĂ«sor tĂ« saktĂ«, tĂ« qartĂ« dhe tĂ« bazuar nĂ« evidencĂ«.

Më shumë nga rubrika

Artikuj nga e njëjta kategori

Lexuesi vazhdon brenda së njëjtës temë pa u kthyer te faqja kryesore.

Shiko kategorinĂ« →
Lexo edhe

Interlink automatik sipas tags; në mungesë plotësohet me artikuj të afërt nga kategoria.